22

1 خوش نامی جی ثروتِ زیادم بهتره، و عزیز بوستَأن جی طلا و نُقره هم با ارزشتر. 2 دارا و ندار، ایته چیه مشترک دَأرد، هر دو نفرَ خدا خلق بوکوده. 3 آدمِ عاقل خطرَ دینه و اونِ جَه دوری کونه، ولی آدمِ نادان اونِ طرف شِه و خورَه گرفتارَ کونه. 4 فروتنی و خداترسی نتیجه، ثروت و احترام و عُمرِ درازه. 5 شریرانِ راه پوره جی دام و خیس و خاره، هر کی خو جانَ دوس دَأره، اَجور راه هانَ میَأن نیشه. 6 طفلَ راهی میَأن کی وَأستی بیشه تربیت بوکون، اون تا آخرِ خو عُمر او راه جَه مُنحرفَ نیبه. 7 فقیر، ثروتمندِه اَسیره، کسی کی قرض گیره خو طلبکارِ غلام بِهه. 8 هر کی ظلم بکاره، مصیبت درو کونه و اونِ قدرتِ عَصا ایشکیفه. 9 آدمِ دس و دیل بازی کی خو غذایَ فقیرانِ اَمرَه قسمت کونه، برکت گیره. 10 کسی کی مسخره کونه یَ دورَه کون، تا دعوا و درگیری و فُحش و فُحشکاری خاتمه پیدا کونه. 11 هر کی دیلِ پاکَ دوس بدَأره و اونِ گبان به دیل بینیشینه، حتی پادشاهم اونَ دوس دَأره. 12 خداوندِ چومَأن راستی جَه محافظت کونه، ولی خیانتکارانِ دوروغانَ باطلَ کونه. 13 آدمِ تنبل خانه دورون ایسه و گویه:«اگر بوشوم بیرون شیر مرَه خوره» 14 زنِ زِناکارِ دَهن ایتَه چاهِ عمیقَ مَأنه، خداوند هر کیَه غضب بوکونه، او چاه دورون دکفه. 15 حماقت زَأیِ وجودِ جَه نَهه، ولی تنبیه اونَ اونِ جَه دورَه کونه. 16 هر کی خو نفعِ وَسی فقیرانَ ظلم بوکونه و ثروتمندانَ ببخشه، عاقبت فقر و نداری یَ گرفتارَ بِه.

حکیمانِ گوفته یان
17 تی گوشَ وَأکون و حکیمانِ گبانَ بیشتَأو، و تی همۀ دیلِ و جانِ اَمرَه می تعلیمانَ یاد بیگیر. 18 چره کی تی دیلَ شادَ کونه اگر اوشَأنَ تی دیلِ دورون حفظ بوکونی و تی زبانِ رو بدَأری. اَ 19 گبانَ ایمروز ترَه تعلیم دهم تا خداوندَ اعتماد بدَأری. 20 آیا سی تَه مثال جی حکمت و مشورت ترِه نینیویشتم؟ 21 تا حقیقتَ هوطویی کی ایسه ترَه یاد بدم، و تونم اونَ کسانی یَ یاد بدی کی تی جَه وَأورسد. 22 فقیرانَ چون ضعیفد و هیچ پوشتیبانی نَئرد تاراج نوکون، و بیچاره یانِ حقَ دادگاه میَأن پامالَ نوکون. 23 چره کی خداوند اوشَأنِ داد فَأرسه و کسانی یَ کی اوشَأنَ ظلم بوکوده دَأردَ سزا دِهه. 24 آدمایِ بداخلاقِ اَمرَه کی زود عصبانی بود، معاشرت نوکون. 25 نوکونه تونم اوشَأنِ مَأنستَأن بیبی و تی زندگی یَ خرابَ کونی. 26 کسی ضامن نوبون و تعهد نوکون کی دیگری حتماً خو قرضَ فَأده. 27 چره کی اگر مجبور بیبی اونِ قرضَ فَأدی و نتَأنی اونَ پرداخت بوکونی، تی رختخوابَ تی جیرِ جَه بیرون فَأکشد. 28 تی زمینِ مرزَ کی تی پئران جی قدیم تعیین بوکوده دَأرد، تی منفعتِ وَسی تغییر ندن. 29 کسی کی خو کارِ میَأن اوستا بیبه یَ دینی؟ اون مردمِ عادی رِه کار نوکونه، بلکی شِه پادشاهانَ خدمت کونه.