20

1 شراب باعث بِه آدم کارای احمقانه انجام بده و مشروب باعثه عربده کشی بِهِه، کسانی کی مشروبِ مُعتاد بُد چقدر ناداند. 2 پادشاه خشم و غضب شیرِ غُرشَ مَأنه، هر کی پادشاهَ عصبانی بوکونه، خو جانَ به خطر تَأوَأده دَأره 3 دعوا جَه دوری کودَأن، آدمِ رِه عزّت و سربلندی اَوره، فقط آدمایِ جاهلد کی دعوا راه تَأوَأدد. 4 آدمِ تنبل کی به موقع خو زمینَ شخم نزنه، درو موقع هر چی کی گرده، چیزی پیدا نوکونه. 5 خُرمه نصیحت آبی یَ مَأنه کی چاهِ عمقِ دورون نَهَه، آدمِ عاقل خَأیه کی اونَ بیرون بأوره. 6 خیلیان ایسَأد کی اِدعا کوند وفا دَأرد، ولی کی تَأنه اینفرَ پیدا کونه کی واقعاً باوفا بیبه؟ 7 آدمِ دوروستکار و اَمینِ زَأکأن عاقبت به خیر و خوشبخت بهد. 8 پادشاهی کی قضاوتِ صندلی رو نیشینه، همه چیَه فَأندره و حقَ و ناحقَ تشخیص دِهِه. 9 کیه کی بتَأنه بوگویه:«خودمِه دیلَ پاک بدَأشته دَأرم و من بی گوناهم؟» 10 خداوند کسانی جَه کی معامله دورون سنگِ ترازو و پیمانۀ تقلبی جَه استفاده کوند، نفرت دَأره. 11 طفلم شَه اونِ کارانِ جَه شناختن کی آیا اونچی کی انجام دِهِه، پاک و دوروست ایسه یا نه. 12 گوشی کی ایشتَأوه و چومی کی دینه، هر دو تَه یَ خداوند هدیه فَأدَه دَأره. 13 اگر خوابَ دوس بدَأری فقیر بیهی، پس تی چومَأنَ باز بدَأر تا نانِ جَه سِئرَ بی. 14 مشتری گویه:«اَن بده» ولی وختی بِهه و بوشو، اونِ جَه تعریف کونه. 15 طلا پیدا بِهه و یاقوت هم خیلی نَهه، ولی دَهنی کی حکمت و معرفتِ جَه گب بزنه جواهرِ مَأنستَأن کم یابه. 16 کسی کی تی ورجَه ایتَه غریبه رِه ضامن بِهه، اونِ جَه گرویی فَأگیر. 17 نانی کی جی راهِ کلاهبرداری بدس اَیه لذیذه، ولی آخرسر آدمِ دهَن فورشِ جَه پورَه بِه. 18 اگر فکری دَأری، اول دیگرانِ اَمرَه مشورت بوکون بازن اونَ انجام بدن، هیچموقع بدونِ نقشه نوشون جنگ. 19 گب خبربور، تی رازَ آشکارَ کونه، پس آدمِ وِراج و گب خبربورِ اَمرَه معاشرت ندَأر. 20 کسی کی خو پئر و مارَ لعنت بوکونه، تاریکی غلیظه میَأن اونِ چراغ خاموشَ بِه. 21 مالی کی مُفت و سریع بدس بَأیه، آخرسر برکت نَئره. 22 نوگو کی خودم می انتقامَ گیرم، بلکی خداوندَ توکل بوکون و منتظر بوبون، اون ترَه یاری کونه. 23 خداوند کسانی جَه کی معامله میَأن سنگ و پیمانۀ مختلف و تقلبی جَه استفاده کوند، نفرت دَأره. 24 خداونده کی اَمی زندگی راهَ تعیین کونه، پس آدمی چوطو بفهمه کی اونِ زندگی کَرَه شوئون دره؟ 25 کسی کی اول عجله اَمرَه نذر کونه و بازن خو نذرَ فکر کونه، گرفتارَ به. 26 عاقلِ پادشاه مردمِ شرورَ سَرأچینا مَأنستَأن پراکندَه کونه، اون خرمنکوبَ اوشَأنِ رو گردَأنه. 27 آدمی وجدان، خداوندِ چراغه کی همۀ اونِ دیلِ رازانَ آشکارَ کونه. 28 اگر پادشاه دوروستکار بیبه و مهربان، اونِ سلطنتِ تخت جی محبت برقرار مَأنه. 29 جوانانِ افتخار اوشَأنِ قوّت و اوشَأنِ زوره، و پیرانِ عزّت و افتخار اوشَأنِ سفیده مو و تجربه. 30 پَأیی خوردَأن تنبیه موقع درد دَأره، ولی آدمی وجودِ عُمقَ بدی جَه پاکَ کونه.