13

¹ عاقلِ زَأی تنبیهَ خو پِئرِ جَه قبول کونه، ولی جوانی کی همه چیَه به مسخره گیره، توبیخَ قبول نوکونه. ² آدمِ صالح خو دوروستِ گبانِ پاداشَ گیره، ولی آدمِ خیانتکار فقط ظلمه عطشَ دَأره. ³ هر کی خو زبانِ جولویَ بیگیره، خو جانَ حفظ کونه، ولی هر کسی که نفهمسته خو دَهَنَ وَأکونه، خو جانَ هلاکَ کونه. ⁴ آدمِ تنبل خو دیلِ نأجه یَ بدس نَأوره، ولی آدمِ زحمتکش خو دیلِ خاسته یَ رِسه. ⁵ آدمِ دوروستکار دوروغِ جَه نفرت دَأره، ولی آدمِ دوروغگو آخرسر رُسوا و سر اَفکنده بِه. ⁶ مردمِ دوروستکارِ صداقت اوشَأنَ حفظ کونه، ولی آدمایِ گوناهکارِ شرارت اوشَأنَ هلاکَ کونه. ⁷ ایسَأد کسانی کی خوشَأنَ ثروتمند نیشان دهد، ولی هیچی نَئرد، و ایسَأد کسانی کی خوشَأنَ مردمِ ورجَه فقیر نیشان دهد، ولی خیلی ثروت دَأرد. ⁸ آدمِ ثروتمندِ پول، هونه جانِ حفظ کودَأنِ رِه خرج بِهه، ولی آدمِ فقیرَ هیچ خطری تهدید نوکونه. ⁹ آدمای عادلِ زندگی چراغِ مَأنستَأن درخشانه، ولی شریرانِ چراغ خاموشَ بِه. ¹⁰ غرور دعوایَ باعث بِه، ولی آدمِ عاقل نصیحتَ قبول کونه. ¹¹ ثروتی کی هَچین و یک شبه بدس بَأیه، به راحتی هم جی میَأن شِه، ولی دارایی ایی کی کار و زحمتِ اَمرَه بدس بَأیه، روز به روز ویشترَ بِه. ¹² کاری کی اونِ ناجه آدمِ دیلِ سر بمَأنسته بِه، دیلَ مریضَ کونه، ولی وختی آدمِ دیلِ ناجه برآوردَه بِه، خوشی و زندگانی بخشه. ¹³ هر کی نصیحتَ خار بدَأنه، بی سزا نمَأنه و خودشَ هلاکَ کوده، ولی کسی کی نصیحتَ بیشتَأوه و اونِ جَه اطاعت بوکونه، پاداش بدس اَوره. ¹⁴ مردِ دانا و حکیمِ تعلیم زندگانی چشمه یَ مَأنه و آدمی یَ جی مرگ نجات دِهه. ¹⁵ عقل و دانایی احترام اَوره، ولی خیانتِ نتیجه هلاکته. ¹⁶ آدمِ عاقل دَأنسته عمل کونه، ولی جاهل خو حماقتَ نیشان دِهه. ¹⁷ قاصدِ شریر که قابلِ اعتماد نییه باعثِ گرفتاری بِه، ولی قاصدِ اَمین آرامش اَوره. ¹⁸ فقر و رسوایی کسی نصیب بِهه کی توبیخَ قبول نوکونه، ولی کسی کی تنبیهَ قبول کونه، عزّت و احترام دَأره. ¹⁹ وختی آدمِ دیلِ ناجه برآوردَه بِه آدمِ رِه شیرینه، ولی آدمایِ نادان خوشَأنِ دیلِ فکرِ ناپاکِ دونبال شُد و حاضر نیید اوشَأنِ جَه دس بکشد. ²⁰ آدمای حکیم و دانا مرَه بینیش ویریز بوکونی، حکیم بی، و مردمِ جاهلِ اَمرَه معاشرت بوکونی، ضرر کونی. ²¹ بلا گوناهکارانِ دامنَ گیره، ولی عادلانِ جزا خُرمه چیزاند. ²² آدمِ دوروستکار حتی خو نوه یانِ رِه هم اِرث بجا نِهه، ولی گوناهکارانِ مال و ثروت عادلانَ فَأرسه. ²³ فقیرِ مردمانِ زمین ممکنه کی محصول زیاد فَأدِه، ولی آدمای بی انصاف و ظالم اون محصولانَ اوشَأنِ چنگِ جَه بیرون اَورد. ²⁴ کسی کی خو زَأیَ توبیخ نوکونه، اونَ دوس نَئره، ولی کسی کی خو زَأیَ دوس دَأره، سعی کونه اونَ اَدب بوکونه. ²⁵ مردمانِ عادل خوشَأنِ خوراکِ جَه خورد و سِئرَ بود، ولی آدمِ نادوروست ویشتایی کِشه.