10

¹ سلیمانِ مثالان: عاقلِ زَأک، خو پئرِ رِه مایه خوشحالیه، ولی نادانِ زَأک، خو مارِ غم و غصه یَ باعث بِه. ² مال و ثروتی کی راهِ نادوروستِ جَه بدس بأورده بی، ترِه منفعتی نَئره، ولی عدالت و دوروستکاری، ترَه جی مرگ نجات دِهه. ³ خداوند وَأنَأله کی آدمِ دوروستکار ویشتأ بِئسِه، ولی آدمِ شرورِ نأجه یَ اونِ دیلِ سر نِهه. ⁴ تنبلی باعث بِه آدم فقیر و بیچاره بیبه، ولی کسی کی کار و تلاش کونه، ثروتمند بِهه. ⁵ کسی کی تابستانِ رِه به موقع خو محصولَ جمعَ کونه عاقله، ولی کسی کی محصولِ وُچنِ موقع خوسُه، آخرسر شرمنده بِهه. ⁶ دمایِ عادل و دوروستکار برکت گیرد، ولی ظلم شریرانِ دهنَ دوَده. ⁷ آدمای دوروستکارِ یاد و خاطره جَه آدم برکت گیره، ولی آدمِ شرور خیلی زود جی خاطر شِه. ⁸ آدمِ عاقل دیگرانِ نصیحتَ گوش کونه، ولی آدمِ نادانِ پورحرف، هلاکَ بِه. ⁹ اونی کی راهِ دوروستَ شِه، همیشه اَمن و اَمانِ میَأن ایسَه، ولی اونی کی خو راهَ کجَ کونه، رُسوا بِهه. ¹⁰ اونی کی موزیانه حقیقتَ جیگا دِهه بدبختی ایجاد کونه، ولی اونی کی آشکارا سرزنش کونه، صلح و آرامشَ باعث بِه. ¹¹ دوروستکارانِ دَهن زندگانی چشمه یه، ولی آدمِ ظالمِ دهن شرارتَ پوشَأنه. ¹² کینه کدورت، دعوا راه تَأوَأده، ولی محبت دیگرانِ گوناهَ ندید گیره و بخشه. ¹³ مردمِ فهمیده جی روی عقل و شعور گب زند، ولی مردمِ نادان، خوشَأنِ نادانی چوبَ خورد. ¹⁴ حکیمان همیشه علم و دانشِ دونبال ایسَأد، ولی جاهلِ زبان اونِ سرَ به باد دِهِه. ¹⁵ آدمِ ثروتمندِ دارایی اونَ محافظت کونه، ولی بینوایی آدمِ فقیرَ هلاکَ کونه. ¹⁶ آدمِ دوروستکارِ عمل، اونِ رِه رستگاریه، و شرارتِ آخرعاقبت گومراهی. ¹⁷ اونی کی دیگرانِ نصیحتَ گوش کونه، راهِ حیاتَ شِه، ولی اونی کی خو اشتباهَ قبول نوکونه و نخَأیه اصلاح بیبه، گومراهَ بِه. ¹⁸ کسی کی خو کینه و نفرتَ جیگا دِهه، دوروغگویه، و اونی کی شایعه پراکنی کونه، احمقه. ¹⁹ پورحرفی باعث بِه آدم گوناه بوکونه، ولی آدمِ عاقل خو زبانِ جولویَ دَأره. ²⁰ آدمِ دوروستکارِ حرفان نقرۀ خالصَ مَأنه، ولی شریرانِ دیلِ فکر هیچ ارزشی نَئره. ²¹ آدمِ دوروستکارِ حرفأن باعث بِه خیلیان پرورش پیدا کوند، ولی آدمِ نادان بی عقلی وَسی میره. ²² خداوندِ برکت ترَه ثروتمند کونه، بدونِ اَنکی زحمتی ترِه به بار بأوره. ²³ کارایِ بد آدمِ نادان رِه تفریحه، ولی آدمِ عاقل حکمتِ جَه لذت بوره. ²⁴ اونچی کی شروران اونِ جَه ترسد، اوشَأنِ سر اَیه، ولی دوروستکارانِ دیلِ ناجه اوشَأنَ عطا بِهه. ²⁵ بلا و مصیبت گردبادِ مَأنستَأن اَیه و شروران و بدکارانَ نابودَ کونه، ولی آدمِ دوروستکار صخره مَأنستَأن پابرجایه. ²⁶ هیچموقع تنبلِ آدمِ جَه نَخَأه کی ترِه کاری انجام بده، اون دودی یَ مَأنه کی آدمِ چومِ میَأن شِه و سرکه یَ مَأنه کی آدمِ گازَ کولَ کونه. ²⁷ خداوندِ جَه بترس و اونَ احترام بنن تا تی عُمر دراز بیبه، ولی شرارت آدمِ شرورِ عُمرَه کوتاهَ کونه. ²⁸ عادلان اُمید دَأرد و اَن اوشَأنَ خوشحالَ کونه، ولی شریران هیچی یَ اُمید نَئرد. ²⁹ خداوندِ راه، دوروستکارانِ رِه ایتَه قلعه یَ مَأنه، ولی شریرانِ رِه باعثه هلاکت بِه. ³⁰ آدمایِ صالح همیشه اَمنیت دَأرد، ولی بدکاران زمینِ میَأن باقی نمَأند. ³¹ آدمایِ دوروستکارِ دهنِ جَه حکمت رُشد کونه، ولی دوروغگویانِ زبان ریشه جَه بکده بِه. ³² عادلان و دوروستکاران همیشه مهربانی مرَه گب زند، ولی شرورانِ گبان همیشه نیش دَأره و باعث ناراحتی بِه.