Matthew 15

نکات کلی متی ۱۵

ساختار و قالب بندی

برخی از ترجمه‌ها آیات منظوم را در سمت راست و با فاصله بیشتری از مابقی متن قرار می‌دهند تا خواندن آنها ساده‌تر شود. ULB این کار را با آیات منظوم در ۱۵: ۸- ۹ انجام می‌دهد که کلامی از عهد عتیق هستند.

مفاهیم خاص در این باب

«تقلید مشایخ» [سنت مشایخ]

«تقلید [یا سنت] مشایخ» قوانین شفاهی بودند که رهبران مذهبی یهود به وجود آورده بودند، چون می‌خواستند از اطاعت همه قوم از شریعت موسی اطمینان حاصل کنند. اگرچه آنها اغلب بیشتر تلاش می‌کردند از این قوانین اطاعت کنند تا شریعت موسی. عیسی رهبران مذهبی را به این خاطرتوبیخ کرد و در نتیجه آنها [از این کار او] خشمگین شدند.

(See: /WA-Catalog/en_tw?section=kt#lawofmoses)

یهودی و غیر یهودی [یهودیان و امتها]

یهودیان دوران عیسی فکر می‌کردند که فقط یهودیان می‌توانند با نحوه زندگی خود خدا را خشنود کنند. عیسی دختر زنی کنعانی را شفا داد تا به شاگردان نشان دهد که او یهود و غیر یهود را به عنوان قوم خود می‌پذیرد.

مشکلات محتمل دیگر در ترجمه این باب
گوسفند

کتاب مقدس معمولاً طوری درباره مردم[قوم] سخن می‌گوید که گویی گوسفندان نیازمند به مراقبت هستند. بدان خاطر است که گوسفندان بینایی خوبی ندارند و معمولاً به مکان‌هایی می‌روند که حیوانات دیگر به سادگی آنها را می‌کشند.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor)

Matthew 15:1

اطلاعات کلی:

صحنه به رویدادهایی انتقال می‌یابد که زمانی بعد از اتفاقات باب قبلی روی داده‌اند. عیسی در این قسمت به انتقادات فریسیان پاسخ می‌دهد.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#writing-newevent)

Matthew 15:2

چون است که شاگردان تو از تقلید مشایخ تجاوز می‌نمایند...؟

فریسیان و کاتبان از این سوال استفاده کردند تا به انتقاد عیسی و شاگردانش پاسخ دهند. ترجمه جایگزین: «شاگردان تو به قوانینی که نیاکانمان به ما داده‌اند، احترام نمی‌گذارند»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-rquestion)

تقلید مشایخ

این قوانین با شریعت یکی نیستند. این دسته از قوانین به تعالیم و برداشتهای اشاره دارند که رهبران مذهبی بعد از موسی آنها را ایجاد کردند.

دست خود را نمی‌شویند

این شستشو فقط برای تمیز کردن دست‌ها نیست. چنین کاری به شست و شویی تشریفاتی اشاره دارد که طبق سنت مشایخ انجام می‌شد. ترجمه جایگزین: «آنها دست‌های خود را درست نمی‌شویند»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)

Matthew 15:3

شما نیز به تقلید خویش، از حکم خدا چرا تجاوز می‌کنید؟

عیسی با سوال خود از عمل رهبران مذهبی انتقاد می‌کند. ترجمه جایگزین: «و می‌بینم که از اطاعت فرامین خدا سر باز می‌زنید تا فقط از آنچه نیاکانتان به شما تعلیم داده‌اند پیروی کنید»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-rquestion)

Matthew 15:4

اطلاعات کلی:

عیسی دو مرتبه از کتاب خروج نقل قول می‌کند تا نشان دهد خدا انتظار دارد قوم[مردم] چگونه با والدین خود رفتار کنند.

جمله ارتباطی:

عیسی پاسخ دادن به فریسیان را ادامه می‌دهد.

هرکه پدر یا مادر را دشنام دهد البتّه هلاک گردد

«مردم باید هرکسی را که به پدر یا مادر خود دشنام می‌دهد ،اعدام کنند»

Matthew 15:5

لیکن شما می‌گویید

«شما» جمع است و اشاره به فریسیان و کاتبان دارد.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-you)

Matthew 15:6

جمله ارتباطی:

عیسی توبیخ کردن فریسیان را ادامه می‌دهد.

خود را بعد از آن احترام نمی‌نماید

کلماتی که با «لیکن شما می‌گویید» شروع می‌شوند نقلی در نقل قول دیگر هستند. در صورت لزوم می‌توانید آنها را در قالب نقل قولی غیر مستقیم ترجمه کنید. «ولی تعلیم می‌دهید که اگر آن شخص به والدین خود بگوید که آنچه می‌خواسته به آنها بدهد را به خدا هدیه کرده است، نیازی نیست  چیزی به والدین خود جهت کمک  دهد و به این طریق آنها را حرمت گذارد»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-quotesinquotes and /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-quotations)

پدر یا مادر خود را بعد از آن احترام نمی‌نماید

«پدر» به طور ضمنی اشاره به والدین دارد[در فارسی انجام شده.] یعنی رهبران مذهبی تعلیم می‌دادند که نیازی نیست شخص  با مراقبت از والدین آنها را حرمت گذارد.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)

حکم خدا را باطل نموده‌اید

«حکم خدا» به طور خاص اشاره به فرامین خدا دارد.[در فارسی انجام شده] ترجمه جایگزین: «شما با کلام خدا طوری برخورد کردید که گویی نامعتبر است» یا «شما فرمان خدا را نادیده‌ گرفتید»

به تقلید خود

«چون می‌خواهید از سنن خود پیروی کنید»

Matthew 15:7

اطلاعات کلی:

عیسی در این قسمت از اشعیای نبی نقل قول می‌کند تا فریسیان و کاتبان را توبیخ کند.

جمله ارتباطی:

عیسی پاسخ خود به فریسیان و کاتبان را به پایان می‌رساند.

اشعیاء دربارهٔ شما نیکو نبوّت نموده است

«اشعیا در مورد شما به درستی نبوت کرده است»

که گفت

این قسمت به طور ضمنی اشاره می‌کند که اشعیا آنچه خدا به او گفت را می‌گوید. ترجمه جایگزین: «وقتی سخن خدا را به آنها گفت»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)

Matthew 15:8

اطلاعات کلی:

عیسی به نقل قول کردن از اشعیای نبی ادامه می‌دهد تا به آن واسطه فریسیان و کاتبان را توبیخ کند.

این قوم به زبان‌های خود به من تقرّب می‌جویند

«زبان‌ها» اشاره به سخن گفتن دارند. ترجمه جایگزین: « این مردم خطاب به من حرفهای درستی می‌زنند» [در اصل از لبان استفاده شده است]

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)

به من

تمام مشتقات این کلمه اشاره به خدا دارند.

لیکن دلشان از من دور است

دل اشاره به افکار و عواطف شخص دارد. به واسطه این عبارت می‌گوید که قوم واقعاً وقف خدا نیستند. ترجمه جایگزین: «ولی واقعاً من را دوست ندارند»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy and /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-idiom)

Matthew 15:9

پس عبادت مرا عبث می‌کنند

«پرستش آنها برای من ارزشی ندارد» یا «فقط تظاهر به پرستش من می‌کنند»

احکام مردم را

«قوانینی که مردم سر هم می‌کنند»

Matthew 15:10

جمله ارتباطی:

عیسی تعلیم خود را به جماعت و شاگردان در مورد آنچه شخص را ناپاک می‌کند و دلیل اشتباه فریسیان و کاتبان در انتقاد از خود را آغاز می‌کند.

Matthew 15:11

آنچه به دهان فرو می‌رود...از دهان بیرون می‌آید

عیسی آنچه شخص می‌خورد را با آنچه می‌گوید در تضاد قرار می‌دهد. مقصود عیسی این است که خدا به آنچه شخص می‌گوید اهمیت می‌دهد نه آنچه می‌خورد.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)

Matthew 15:12

فریسیان چون این سخن را شنیدند، مکروهش داشتند

این قسمت را می‌توان به حالت معلوم بیان کرد. ترجمه جایگزین: «گفته او فریسیان را خشمگین کرد» یا «گفته او به فریسیان توهین کرد»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

Matthew 15:13

هر نهالی که پدر آسمانی من نکاشته باشد، کَنده شود

این استعاره است. مقصود عیسی این بود که فریسیان متعلق به خدا نیستند پس خدا آنها را از میان بر خواهد داشت.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor)

پدر آسمانی من

لقبی مهم برای خداست که رابطه بین خدا و عیسی را توصیف می‌کند.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#guidelines-sonofgodprinciples)

کَنده شود

این قسمت را می‌توان به حالت معلوم بیان کرد. ترجمه جایگزین: «پدرم او را از ریشه در می‌آورد» یا «او را از زمین در می‌آورد» یا «او را از میان بر می‌دارد»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

Matthew 15:14

ایشان را واگذارید

«ایشان را» اشاره به فریسیان دارد.

کوران راهنمایان کورانند و ... هر دو در چاه افتند

عیسی از استعاره‌ای دیگر استفاده می‌کند تا فریسیان را توصیف کند. مقصود عیسی این است که فریسیان فرامین خدا را درک نمی‌کنند یا نحوه خشنود کردن او را نمی‌دانند. بنابراین نمی‌توانند چگونگی خشنود کردن خدا را به دیگران تعلیم دهند.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor)

Matthew 15:15

جمله ارتباطی:

پطرس از عیسی می‌خواهد مَثَلی که  در متی ۱۵: ۱۳- ۱۴ گفته است را توضیح دهد.

برای ما

«برای شاگردان ما»

Matthew 15:16

جمله ارتباطی:

عیسی مثلی که در متی ۱۵: ۱۳- ۱۴ گفته است را توضیح می‌دهد.

آیا شما نیز تا به حال بی‌ادراک هستید؟

عیسی از سوال استفاده می‌کند تا شاگردان را به خاطر عدم درک آن مثل توبیخ کند. همچنین بر کلمه «شما» تاکید شده است. عیسی باور نمی‌کند که شاگردان او نمی‌فهمیدند. ترجمه جایگزین: «مایوس شده‌ام که شما، شاگردان من، هنوز آنچه را تعلیم می‌دهم  درک نمی‌کنید!»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-rquestion)

Matthew 15:17

یا هنوز نیافته‌اید ...درمَبْرَز

عیسی از سوال استفاده می‌کند تا شاگردان را به خاطر نفهمیدن مثل توبیخ کند. ترجمه جایگزین: «قطعاً می‌فهمید...دفع می‌شود»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-rquestion)

داخل شکم می‌گردد

«به شکم می‌رود»

مَبْرَز

واژه‌ای مودبانه است و اشاره به جایی دارد که فضولات انسانی را در آن دفن می‌کنند.

Matthew 15:18

جمله ارتباطی:

عیسی توضیح مثلی که در متی ۱۵: ۱۳- ۱۴ گفته بود را ادامه می‌دهد.

لیکن آنچه از دهان برآید

این قسمت اشاره به گفته‌های شخص دارد. ترجمه جایگزین: «کلماتی که شخص می‌گوید»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)

از دل

«دل» اشاره به ذهن یا درون شخص[باطن] دارد. ترجمه جایگزین: «از درون شخص» یا «از ذهن شخص»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)

Matthew 15:19

قتل‌ها 

عمل کشتن شخصی بی‌گناه

Matthew 15:20

خوردن به دست‌های ناشسته

این قسمت اشاره به غذا خوردن بدون شستن مناسب دست‌ها طبق سنت شیوخ دارد. ترجمه جایگزین: «غذا خوردن بی اینکه اول دست بشورند »

Matthew 15:21

اطلاعات کلی:

این قسمت روایت شفا یافتن دختر زنی کنعانی توسط عیسی را تعریف می‌کند.

عیسی از آنجا بیرون شده

این قسمت به طور ضمنی اشاره می‌کند که شاگردان با عیسی رفتند. ترجمه جایگزین: «عیسی و شاگردان رفتند»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)

Matthew 15:22

ناگاه زن کنعانی‌ای...آمده 

کلمه «ناگاه» در این قسمت ما را از حضور شخصی دیگر در داستان آگاه می‌کند. شاید زبان شما روشی برای انجام این کار داشته باشد. ترجمه جایگزین: «زنی کنعانی ...که آمد»

زن کنعانی‌ای از آن حدود بیرون آمده

«زنی که اهل آن منطقه بود و به گروهی از مردم تعلق داشت که به آنها کنعانی می‌گفتند.» آن موقع دیگر کشوری به نام کنعان وجود نداشت. آن زن بخشی از گروهی از مردم بود که در نزدیکی شهر صور و صیدون زندگی می‌کردند. 

بر من رحم کن

این عبارت به طور ضمنی اشاره می‌کند که آن زن از عیسی می‌خواست دخترش را شفا دهد. ترجمه جایگزین:‌ «بر من رحم کن و دخترم را شفا بده»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)

پسر داود

عیسی پسر واقعی داود نبود، پس می‌توان این عبارت را «نواده داود» ترجمه کرد. اگرچه «پسر داود» لقبی برای مسیح است، و آن زن احتمالاً عیسی را با این لقب صدا می‌زد. 

دختر من سخت دیوانه است

این قسمت را می‌توان به حالت معلوم بیان کرد. ترجمه جایگزین: «دیو دختر  مرا به شدت کنترل می‌کند» یا «دیو دختر مرا به شدت عذاب می‌دهد»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

Matthew 15:23

هیچ جوابش نداد

کلمه «جوابش» به آنچه شخص می‌گوید اشاره دارد. ترجمه جایگزین: «چیزی به او نگفت»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)

Matthew 15:24

فرستاده نشده‌ام

این قسمت را می‌توان به حالت معلوم بیان کرد. ترجمه جایگزین: «خدا مرا به سوی کسی... نفرستاد»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

به جهت گوسفندان گم شده خاندان اسرائیل

این استعاره تمام ملت[قوم] اسرائیل را با گوسفندانی مقایسه می‌کند که از چوپان خود دور شده‌اند. ببینید متی ۱۰: ۶ را چطور ترجمه کرده‌اید.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor)

Matthew 15:25

آمده

«زن کنعانی آمد»

او را پرستش کرده

این قسمت نشان می‌دهد که آن زن در حضور عیسی خود را فروتن کرد.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#translate-symaction)

Matthew 15:26

نان فرزندان را گرفتن و نزد سگان انداختن جایز نیست

عیسی با مثلی به آن زن پاسخ می‌دهد. این مثل اساساً به این معناست که درست نیست آنچه به یهودیان اختصاص داده شده را گرفت و به غیر یهودیان داد.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#writing-proverbs)

نان فرزندان را

«نان» اشاره به غذای متداول دارد. ترجمه جایگزین: «غذای کودکان»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-synecdoche)

سگان [کوچک]

سگ از نظر یهودیان حیوانی ناپاک به حساب می‌آمد. اینجا به عنوان نمادی برای غیر یهودیان به کار رفته‌ است.

Matthew 15:27

زیرا سگان نیز از پاره‌های افتاده سفره آقایان خویش می‌خورند

زن با استفاده از همان تشبیه که عیسی در مثل خود بیان کرد به او جواب داد. مقصود او این بود که غیر یهودیان شاید بتوانند مقدار کمی از چیزهای خوبی که یهودیان دور می‌اندازند را داشته باشند.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor)

سگان

از کلمه‌ای استفاده کنید که به سگ در هر اندازه‌ای اشاره داشته باشد، سگی که به عنوان حیوان خانگی نگه داشته می‌شود. ببیند متی ۱۵: ۲۶ را چطور ترجمه کرده‌اید.

Matthew 15:28

[بگذار این‌طور] بشود

این قسمت را می‌توان به حالت معلوم بیان کرد. ترجمه جایگزین: «خواهم کرد»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

دخترش شفا یافت

این قسمت را می‌توان به حالت معلوم بیان کرد. ترجمه جایگزین: «عیسی دختر او را شفا داد» یا «دخترش خوب شد»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

در همان ساعت

این عبارت اصطلاح است. ترجمه جایگزین: «درست در همان موقع» یا «فوراً»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-idiom)

Matthew 15:29

اطلاعات کلی:

ای صفحه عمداً خالی گذاشته شده است.

Matthew 15:30

لنگان و کوران و گنگان و شلاّن

«کسانی که نمی‌توانستند راه بروند، کسانی که نمی‌توانستند ببینند، کسانی که نمی‌توانستند حرف بزنند، کسانی که نمی‌توانستند از دست و پای خود استفاده کنند. »

ایشان را بر پای‌های عیسی افکندند

ظاهراً برخی از مریضان یا مفلوجان نمی‌توانستند بایستند، پس وقتی دوستانشان آنها را نزد عیسی آوردند، مریضان را جلوی عیسی بر زمین گذاشتند. ترجمه جایگزین: «جماعت، مریضان را بر زمین جلوی عیسی گذاشتند»

Matthew 15:31

شلاّن را تندرست

این قسمت را می‌توان به حالت معلوم بیان کرد. ترجمه جایگزین: «شلان خوب شدند»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

شلاّن ...لنگان...کوران

صفتهای وابسته به اسم را می‌توان به عنوان صفت ترجمه کرد. ترجمه جایگزین: «افراد گنگ...افراد شل...افراد کور»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-nominaladj)

Matthew 15:32

جمله ارتباطی:

این قسمت روایتی را تعریف می‌کند که عیسی به چهار هزار نفر با چهار قرص نان و چند ماهی خوراک می‌دهد.

هیچ چیز برای خوراک ندارند و نمی‌خواهم ایشان را گرسنه برگردانم

«چون ممکن است بدون غذا خوردن در راه از حال بروند»

Matthew 15:33

شاگردانش به او گفتند، از کجا در بیابان ما را آنقدر نان باشد که چنین انبوه را سیر کند؟

شاگردان از این سوال استفاده می‌کنند تا بگویند جایی نیست تا برای جماعت غذا بگیرند. ترجمه جایگزین: «جایی در این نزدیکی نیست که بتوانیم برای چنین جماعت عظیمی نان کافی بگیریم»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-rquestion)

Matthew 15:34

هفت ... قدری از ماهیان کوچک

اطلاعات برداشت شده را می‌توانید به روشنی بیان کنید. ترجمه جایگزین: «هفت قرص نان داریم، و همچنین چند ماهی کوچک»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-ellipsis)

Matthew 15:35

تا بر زمین بنشینند

از کلمه‌ای در زبان خود استفاده کنید که به نحوه غذا خوردن معمول مردم وقتی میزی نیست اشاره می‌کند، چه نشسته باشند و چه ایستاده.

Matthew 15:36

آن هفت نان و ماهیان را گرفته

«عیسی هفت قرص نان و ماهی را در دست‌ها نگه داشت» 

پاره کرده

«قرص‌های نان را پاره کرد» 

داد 

«نان و ماهی را داد» 

Matthew 15:37

برداشتند

«شاگردان جمع کردند» یا «برخی از مردم جمع کردند»

Matthew 15:38

خورندگان

«کسانی که خوردند»

چهار هزار مرد

«۴۰۰۰ مرد»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#translate-numbers)

Matthew 15:39

حدود

«آن منطقه»

مَجْدَل

گاهی به این منطقه  «مجدلیه» می‌گفتند.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#translate-names)