1 Ja̧u̧nu̧ o'ca'a, TÖ̧Ä̧NÄ̧HUA̧ Jobrö isoppa jiuruhuoppanä huopömä pä'inö: 2 ¿Dijä̧ttö̧ pi̧yȩ yo̧u̧ chadita pä'ö cha̧mö̧cuädina'acö ieruhua'anä i'cächömä? 3 Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧, cuäcänä ti̧'ä̧dä̧cuä̧hui̧ ubo 'cua̧rö̧nä̧, ja̧'hua̧nö̧ jo̧mȩnä̧ ji̧yȩtȩ jä'epö chäjucuäcuajä ja̧'hua̧nö̧ jädepomenä cuädäta pä'ötä jä̧cua̧'a̧. 4 ¿Tȩnȩ cu̧ji̧nä̧ttö̧ Ttö̧ rȩjȩ chuhuäbeinö̧mä̧? Ji'ähuittö, rö̧ä̧nä̧ huo̧juä̧huä̧ cu̧ju̧nä̧rö̧ttö̧mä̧. 5 ¿Di ji̧na̧'a̧ttö̧ öotomä pȩnȩ jubötä jä̧cua̧'a̧ pä'inö̧mä̧? Ji'ähuitö, cu̧huo̧juö̧ttö̧mä̧. ¿Di ji̧na̧'a̧ttö̧ ja̧u̧ öoto pa̧ja̧cuä̧mä̧ otodinö̧mä̧? 6 ¿Däjenä kada'camä 'chu̧huä̧rö̧nä̧ ku̧nä̧hui̧'i̧na̧'a̧ttö̧? ¿Dijä̧ttö̧ ido'qui ä̧cuo̧mȩnä̧ iso'qui rutinö̧mä̧ 7 si̧ri̧'cö̧ yo̧mȩtȩnä̧ mo̧ro̧ päia'a ra̧'i̧nä̧tö̧ ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ Dios i̧tti̧mö̧ o'catoi'önä eseu huottäcuotö? 8 ¿Di ji̧na̧'a̧ttö̧ aje 'quȩrä̧hui̧a̧'a̧ äpate mö̧'ȩpi̧nö̧mä̧, ttöacuä jäcuättö räopa'a jä̧'i̧nö̧'a̧nö̧ räopäja'amä--- 9 Ajiya isoppa ö̧'ca̧tä̧huä̧ta̧ chu̧'ca̧ti̧nö̧mä̧ juhua'atäcu rö̧ä̧nä̧ yo̧u̧ i̧sä̧ta̧nä̧ juä'opinö̧mä̧? 10 Ja̧u̧ ji̧na̧'a̧ Ttö aje rö̧o̧tomä pȩnȩ jubö beipäcua'a pä'ö chu̧ju̧ni̧nö̧mä̧ ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ Ttömä tto'epö kä̧nö̧ äpate'i̧nä̧ ku̧nu̧mä̧, 11 pa̧'a̧nö̧ pä'inö̧sä̧: "Ucumä pȩnȩ jubötä cui̧rȩbȩhua̧já̧, juhua'a yabonö̧mä̧cö̧; pȩnȩ ja̧'a̧ Ttö 'to'opö chu̧nä̧cuo̧mȩmä̧ aje ppau obi ucuo tecuäumä. 12 ¿Ya'utenämä, ucu ku̧ji̧nö̧ mo̧ro̧ttö̧ kä̧mä̧dö̧mä̧, mo̧ro̧ juoa pä'ö'i̧nä̧ hue'ä'ijöjä ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ mo̧ro̧ juoaja'amä a̧di̧tä̧cuȩ o'cajuiyönä u̧huo̧jua̧'a̧mä̧, 13 pi̧jä̧ rȩjȩ o'cajuiyönä 'chu̧huä̧ra̧ pä'ömä, ttö̧ja̧ suropätörö'i̧nä̧ jäyäcu yȩ'ȩpö̧ icu'anö ja̧'a̧ pä'ömä? 14 Rȩjȩmä̧ a̧'cua̧juä̧mä̧ pärohuächa'a redä'ca pä̧mä̧dö̧nä̧ tattomenä pärohuächa'a jä̧'i̧nö̧'a̧nö̧; o'cajuiyönä̧tä̧ pi̧yȩnä̧tä̧ i̧jȩcuä̧cha̧cua̧'a̧ huäkä'co jö̧nä̧tä̧ pö̧jä̧tö̧ pätecu 'ca̧tä̧cuä̧huä̧ta̧ jä̧'i̧nö̧'a̧nö̧. 15 Ttö̧ja̧ suropätömä i̧tȩya̧u̧mä̧ ya'ocuätö; suronä tta̧mö̧cuädäjimä cä'ädi'ätö. 16 Aje rö̧o̧to räopome topö i̧hui̧nö̧jä̧? ¿Aje rö̧o̧to dȩa̧'a̧ttö̧'i̧nä̧ yabonä̧nö̧ cue'ächö i̧hui̧nö̧jä̧? 17 ¿Hua'are reju äpate'i̧nä̧ i̧jȩcuä̧chi̧nä̧cu̧jä̧? ¿Topinö̧jä̧ yo̧ppa hua'are isoppa äpate'i̧nä̧? 18 ¿Rȩjȩ öcähue'i̧nä̧ huo̧jui̧'i̧nö̧jä̧? Ji'ähuittö, o'cajuiyönä cu̧huo̧ju̧ttö̧mä̧. 19 ¿Tené ka̧'a̧ jä̧ttö̧ tȩu̧ mä̧nä̧ra̧'a̧ 'cuächö 'chä̧cuä̧huä̧mä̧mä̧ ja̧'hua̧ta̧nö̧ tené ka̧'a̧jä̧ttö̧ yo̧'ö̧ idepiyumä? 20 ¿Ucumä tȩ'a̧u̧ra̧'a̧cu̧ ocuipa'anö ja̧'a̧ tä̧ji̧ ja̧'hua̧ta̧nö̧ yo̧'ö̧ aditö ö̧jo̧mȩcu̧'i̧nä̧? ¿Ucumä po̧cui̧pö̧ juiyö'anö ja̧'a̧ tä̧ji̧ jahuätö ttu̧mä̧nä̧ra̧'a̧ ppa̧tta̧cha̧ pä'ö? 21 Ucurumä täcö jeruhuoca'a, cuhuäpächinö o'ca'atä ja̧'a̧ttö̧; !täcö rö̧ä̧'ö̧nä̧ a̧ȩ hua̧jä̧! 22 Po̧cui̧pi̧nö̧jä̧ di̧ya̧hua̧ppȩ ca̧ca̧tö̧ hua'adö ku̧nä̧huo̧mȩ, ja̧'hua̧ta̧nö̧ topinöjä̧ diyau o̧'qui̧ hua'adö ku̧nä̧huo̧mȩ'i̧nä̧, 23 pi̧yȩmä̧ TTÖTÄ hua'adö chu̧ju̧ni̧nö̧ curä rohuähuäcuäcuä päi'ö mo̧ro̧ pä'iomenä jä̧cuä̧ pä'ö? 24 ¿Timäjä̧ttö̧ mä̧nä̧ cu'upä örohuö'inä 'cä̧'chö̧ icuämämä ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧nöä̧'i̧nä̧ kä̧rö̧'co isoppa kä̧cua̧ rä'opa'cutu pi̧jä̧ra̧'a̧ pperetomemä?. 25 ¿Dijättö uhuäbe'inömä ajiya u'tojuttu huerächö suhuäda pä'ömä, ja̧'hua̧nö̧ jö̧ juiyöttömä dijätö cu'upä rou'inä ichönä jȩpi̧nö̧mä̧, ttö̧ja̧sa̧ toächä̧jä̧nä̧ ajiya'inä ichönä jȩpi̧nö̧mä̧, 26 ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ de'a jui̧yä̧jä̧nä̧'i̧nä̧, ttö̧ja̧sa̧ ya̧tȩ'i̧nä̧ toächome, 27 ja̧'hua̧nö̧tä̧ iyepa'a rȩjȩ cuähuä ppöröhuocome'inä ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ to̧ä̧cho̧mȩ'i̧nä̧, ja̧'hua̧nö̧ i̧yȩpo̧mȩnä̧ dede'cuamä ppuru'unä buo juoa'a? 28 ¿Ju'tojuttu ichoyamä jä'o ku̧nä̧roya tä̧ji̧? ¿Di öacuä jacuättö icha'a jä̧ttö̧ mo̧ro̧ päi'a'a diyaumä? 29 ¿Di öacuä jacuättö icha'a jä̧ttö̧ diyahuo'quimä? ¿Dijä̧ttö̧ tȩa̧u̧ iyinömä mo̧ro̧jä̧ra̧'a̧ttö̧ sä̧ru̧hua̧ppȩ kä̧dȩpö̧nä̧? 30 Ajiya'inä dajahuächa'a ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ pärohuächa'a inähuä 'cua̧rö̧nä̧tä̧; täcuome huä̧mȩnä̧mä̧ diyahuo'quitä ja̧'a̧. 31 ¿Ucuohuinörö̧ u̧rä̧u̧sä̧ ku̧na̧'a̧nö̧cö̧, Oriónrö̧ nö̧'cähuappä ejädö cuicu'anö hua̧jä̧cö̧? 32 Si̧ri̧'cö̧ pä̧cuä̧yu̧nö̧ rö̧jä̧tö̧rö̧ ocuipa'anö hua̧jä̧cö̧ ttu̧rȩja̧ pä'ö pähuichinö mo̧ro̧ tti̧jȩcuä̧cha̧ pä'ömä? ¿Aje yähui isajuru ki̧tti̧mö̧cu̧ ocuipa'anö hua̧jä̧? 33 ¿Mo̧ro̧jä̧ jä̧cuȩ pä'ö ku̧nä̧huä̧'i̧nä̧ huo̧jua̧jä̧? ¿Mo̧ro̧jä̧ttö̧ hueähuä huȩnȩmä̧ pi̧jä̧ rȩjȩnä'inä cutu'anö ja̧'a̧ tä̧ji̧? 34 ¿Cui̧huȩnȩmä̧ ajiya isoppa ra̧'a̧cu̧ huu'cui'anö ja̧'a̧, ajiya rö̧ä̧nä̧ ichoya ucuru a̧tto̧i̧'a̧cu̧ pä'ömä? 35 Cu'upä rou'i̧nä̧ rä̧o̧pa̧ pä'ömä huecu'anö ja̧'a̧ tä̧ji̧ jahuätö pȩnȩtä̧ ka̧cuä̧tö̧jä̧ pättacu pä'ömä? 36 ¿Di̧jä̧ttö̧ huo̧juä̧huä̧ huȩnȩ ajiya isoppanä̧ ku̧ni̧nö̧mä̧ ja̧'hua̧ta̧nö̧ huo̧jui̧'ä̧cuä̧huä̧'i̧nä̧ ajiya i̧sa̧ppȩnä̧ iyinö̧mä̧? 37 ¿Di̧jä̧ttö̧ ajiya isoppä pperecuächomenä̧ ö̧'a̧ta̧nö̧ juä'amä̧. ¿di̧ja̧ttö̧ 'ca̧nä̧ri̧yö̧ ajiya a̧cuä̧yu̧ mo̧ro̧ja̧rä̧ttö̧ toö icuä'anö̧ juä̧'a̧mä̧. 38 ajiya isoppäppämä̧ 'quiyä'ca pä'ömä pijä̧ rȩjȩmä̧ Korö'cacu päi'a 'quichunä̧tä̧ che'ecuäcuäcuätä. 39 ¿Mö̧ yähui isaju ku̧'o̧ya̧rö̧ cuäcu'anö̧ ja̧'a̧nö̧cö̧ tti̧tti̧mö̧ suttädi'önä cuiyö'anö̧cö̧ 40 jahuätö ttäjuttö durupö ttö̧'ȩjo̧mȩnä̧mä̧ juhua'atäcu dajahuächäcuähuome, dajahuächo'cotö tta̧'a̧rö̧ ttö̧'ȩja̧'a̧dä̧mä̧? 41 ¿Dijä̧ttö̧ cuervos ttu̧cuä̧ iyömä tti̧tti̧mö̧ Diosrö ajaunö̧ jättepomenä̧mä̧ ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ ttu̧cua̧ jui̧yä̧u̧ juiyupächätörömä?