¹ Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ Jacobmä, Labán i̧tti̧mö̧ tti̧huȩnȩ ä̧ju̧cui̧nö̧, jahuätömä pä'inä̧tö̧: "Jacobmä tä'o öäre jä̧'i̧jö̧mä̧ o'cajuiyötä ȩmi̧pä̧ji̧, ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ ja̧u̧mä̧ tä'o u̧mö̧ jähuä ja̧'a̧ o'cajuiyönä ru̧hua̧ jö̧nä̧ u̧ju̧nä̧rä̧'i̧jö̧mä̧." ² Jacobmä Labán toa'a ö'änä topinö, Ja̧u̧mä̧ chutärö topö jȩö̧mä̧ pärohuächina'a. ³ Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ TÖ̧Ä̧NÄ̧HUA̧MÄ̧ Jacob pä'inö: Ppa̧'a̧chi̧ cuä'o'inä, cuahuaruhuärö'inä tti̧rȩjä̧ra̧'a̧tä̧ ttömä ucutäcu chö̧jä̧cua̧sä̧." ⁴ Jacobmä hue'inö Raquelrö'inä Learö'inä ttä̧ji̧mö̧rö̧ tta̧'a̧rö̧ ttö̧ja̧cua̧'a̧ttö̧ ottäjiyarö pä'ö, ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ ⁵ jahuätömä pä'inö̧: Ttömä topäjisä cuä'otucu ttöcu jȩö̧mä̧ pärohuächa'a, ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧nä̧ chä'o ö̧ä̧nä̧hua̧ Diosmä ttötäcu kä'ijö̧, ⁶ Ucutu huo̧juä̧tö̧jä̧ cuä'otucuru chujurumä o'cajuiyötä aditö ppä̧dä̧dä̧rä̧'i̧ja̧'a̧mä̧. ⁷ Cuä'omä uyaparehuäcusä ja̧'hua̧nö̧ jȩpö̧ ttörö i̧mi̧ta päinömä to̧mö̧rȩ jähuä jo̧mȩnä̧ pärotö icuinö̧, ja̧'hua̧nö̧ ji̧na̧'a̧nä̧ Diosmä ja̧u̧ ttörö surojuoepö juiyönä jȩpi̧nö̧. ⁸ Ja̧u̧mä̧ pä'i'änö: ajicuäcuähuoto rurucä huotönä̧tä̧ chi̧mi̧tä̧cua̧jä̧, ja̧'hua̧nö̧ pä'amä o'catoi'önä̧tä̧ rurucä huotötä pöttächinä̧tö̧. Ja̧u̧ o̧mä̧ rö̧jä̧u̧ jä̧cua̧'a̧ ucuru chimitäcuä̧u̧mä̧ päomenämä, o'catoi'önätä ajicuäcuähuotömä o̧mä̧ rö̧jä̧u̧rö̧tä̧ o'ca juo'inä̧tö̧. ⁹ Pa̧'a̧nö̧ jȩpö̧tä̧ cuä'o ä̧ji̧mö̧ttö̧mä̧ ttörömä Diosmä ȩmö̧ iyinäcu̧sä̧. ¹⁰ Ya'utenä̧ ä̧ji̧cuä̧cuä̧huo̧tö̧ ttö̧ttä̧mö̧huö̧ mo̧ro̧mä̧, ttömä 'cuo̧ti̧nä̧ topäjisä chivotö̧mä̧ äjicuäcuähuotö recuätucu ttö̧ttä̧mö̧hua̧'a̧. Chivotö̧mä̧ o̧mä̧ jö̧ rö̧ji̧nä̧u̧, ru̧ru̧cä̧ jö̧nä̧ 'inä ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ bäreunä rurucä jö̧nä̧ huinä̧tö̧. ¹¹ Dios umöhuä̧ya̧ ángelmä 'cuotinämä päinä̧cu̧sä̧: Jacob, päcumä pȩnȩtä̧ kö̧sä̧ pä'ö chädätinä̧cu̧. ¹² Ja̧u̧mä̧ pä'inö: boyu̧cu̧ topi chivostö̧ o'catoi'önä ajicuäcuähuotö recuätucu ttä̧mö̧huä̧tö̧rö̧. Jahuätömä o̧mä̧ rö̧jä̧u̧ ja̧'a̧nä̧ ru̧ru̧cä̧nö̧ huotö ja̧'a̧ ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ bäreönä'inä rurucä huotö ja̧'a̧, juhua'amä Labán o'cajuiyönä ucuru jȩö̧mä̧ tochäja'attö. ¹³ Ja̧hua̧ta̧nö̧ Dios Jacobrö pä'inödo: ―Ttötäsä Betelttö ucuru ucuocuinö Cu̧huä̧nä̧hua̧ Diosmä. Juhuorötä ido'qui ärädö ku̧nä̧huo'quinä a̧dȩ isoya da'epö ttörö ucuocuinöjä. Jitämä ä̧rä̧mi̧'ö̧ pi̧jä̧ttö̧ rä'opö, cuhuäpächinä̧jä̧ra̧'a̧ ppa̧'ä̧chi̧―. ¹⁴ Raquel'inä, Lea'inä ja̧u̧rö̧ ädätinätö̧: ¿Yorö'iso a̧'u̧cu̧nä̧tä̧'inä juiya'a ujutu tä'o ujuturu iya päinö tȩmö̧'a̧nö̧ jö̧mä̧? ¹⁵ ¿Tä'omä korojä̧ttö̧ ichäcuähuotörö jȩtta̧'a̧ jä̧'i̧ja̧'a̧nö̧tä̧ jȩa̧'a̧ tä̧ji̧? Isopäi'ömä ja̧u̧mä̧ iyö icuinä̧u̧jä̧ ja̧'hua̧nö̧ jȩpö̧ töäre pärätä'inä o'cajuiyötä cui'i'inö. ¹⁶ Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ o'cajuiyönä tä'o öäre Dios 'choipäjimä, jitämä ujutu'inä tti̧tti̧mö̧'inä ttöäre ja̧'a̧. Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ ji̧yȩtȩ Dios ucuru jiähuäjimä, jȩpi̧." ¹⁷ Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ Jacob jo̧mȩnö̧ jȩpu̧ ku̧ni̧nö̧ i̧tti̧mu̧rö̧'i̧nä̧ irecuamu̧rö̧'i̧nä̧ cameyu̧tu̧ tu̧huä̧mȩ cäepu huä̧ni̧nö̧. ¹⁸ Ja̧u̧mä̧ ä̧ji̧mu̧ o'catoinärö̧ ä'canä o'ipinö, ö'äre u̧ju̧nä̧rö̧ o'cajuiyönä̧, ä̧ji̧mu̧ pä̧'cä̧yö̧' Padán Aramttö̧ ȩmi̧nä̧u̧ pinätö̧rö̧'inä ȩpi̧nö̧. Ja̧'hua̧nö̧ jȩpu̧ i̧cui̧nö̧ Canaán'ra̧'a̧cu̧ jä'o Isaac i̧rȩjä̧ ji̧nä̧jä̧ra̧'a̧cu̧. ¹⁹ Labán ovejattö̧ ttuhuo'che 'cui'ö rä'opomenä, Raquel kä'o ö̧'ä̧nä̧huo̧ttö̧rö̧ nä̧u̧cui̧nä̧ju̧. ²⁰ Jacob'inä jiähuo'cö pinö Labán'rö̧mä̧ chihuä̧cua̧sä̧ pä'ömä. ²¹ Ja̧,hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ tö'ipächinö i̧hui̧nö̧ jurunä ö'äre u̧ju̧nä̧rö̧ o'cajuiyönäcu̧ aje'inä kähuächinö, ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ 'chi̧nö̧ Galaad deeyucu. ²² Huäbodäcuä mo̧ro̧ jä̧ji̧ o'ca'atä huo̧juä̧chi̧'i̧nö̧ Jacob toipächäja'amä. ²³ Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ ja̧u̧mä̧ ahuaruhuäcu ca̧ca̧cui̧'ö̧ ruhui'inö ji̧mu̧tȩ ta'arenö mo̧ro̧ i̧huä̧huo̧mȩ. Ja̧u̧mä̧ rä̧bȩhui̧nö̧ 'chuädinäcu Galaad muä'quiyu päi'omettö̧. ²⁴ Ja̧u̧nu̧ yodo Dios i̧jȩcui̧nö̧ Labán aram ttö̧ja̧sa̧nä̧ ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ päinäcu: "Tta̧'a̧rä̧cuä̧hui̧ Jacob'römä cucuocuä adiu'inä surona'inä." ²⁵ Labán rä̧bȩhui̧'i̧nö̧ Jacob ö̧jo̧mȩ. Jacob'mä ä'äcuome a̧di̧tä̧ji̧'ca̧ ki̧nö̧ muä'quiyu jo̧mȩ. Labán'inä umuhuäyotucu Galaad muä'canä ko̧cuä̧mi̧nä̧tö̧. ²⁶ Labán päinö Jacobrö: ¿Däjé jȩ'cuä̧ttö̧, yapare jicuähuäcusä ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ chi̧tti̧mu̧rö̧ ȩmi̧pä̧ji̧yä̧ curä rohuähuipu ttȩmi̧ pa̧'a̧ 'cua̧rö̧nä̧? ²⁷ ¿jicuähuococu päjisä jiäcuähuä juiyönä cui̧hua̧'a̧mä̧? ja̧'hua̧nö̧ jo̧ca̧'a̧ jö̧ttö̧mä̧ ttö teähuäjisä pä'cäri eseunö rä̧ttö̧nä̧, panderonä'inä ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ arpana'inä. ²⁸ Ja̧hua̧nö̧ ja̧'a̧nä̧ tedähuiyönä jȩcuä̧cu̧sä̧ chi̧nä̧mu̧rö̧'i̧nä̧, ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ chi̧tti̧mu̧rö̧'i̧nä̧ 'chö̧o̧pu̧nö̧. Jitämä ja̧'a̧tä̧ jȩpä̧ji̧yä̧. ²⁹ Ttö churuhuonä chö̧ju̧ttö̧mä̧ suronä jȩcha̧cu̧jä̧, ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧nä̧ cuä'ó I̧Ä̧NÄHUA̧ DIOSTÄ moro̧ji̧ yodo ucuocuäcusä: Jacobrömä suronä cucuocuä adiu ju̧ttö̧'i̧nä̧ surojö ju̧ttö̧'i̧nä̧. ³⁰ Jitämä ppa̧a̧chä̧ji̧yä̧ cuä'ó i̧rȩjä̧ra̧'a̧. ¿Chahuaruhuä tti̧ä̧nä̧huo̧tö̧rö̧ 'choipina'a̧ttö̧? ³¹ Jacob Labánrö ädätömä pä'inö: "Juhua'amä ttömä ye'ecuinö̧sä̧, ja̧'ha̧nö̧ jä̧cu̧ a̧mö̧cuädinö̧sä̧ ucumä cui̧tti̧mö̧rö̧mä̧ cujurucu jȩpö̧ 'choipä̧cua̧sä̧'cua̧ra̧'a̧ pä'ö yo̧ä̧huä̧i̧nä̧ i̧hui̧'i̧nö̧sä̧. ³² Cu̧ä̧nä̧huä̧'ca̧ ȩmi̧pä̧ji̧mä̧ a̧'cua̧rö̧mä̧ ko̧cö̧ jä̧cua̧, ttahuaruhuä ttä'ca jo̧mȩttö̧ korojuäu ttö chu̧ju̧nä̧rö̧ cu̧'o̧cui̧'ö̧ttö̧mä̧ cuiäre päi'önä̧tä̧ ȩmi̧, pi̧yȩmä̧ pä'inö Jacobmä Raquel ku̧nä̧u̧cua̧'a̧mä̧ ieruhua'attö. ³³ Labánmä Jacob ojusodenä'inä, Lea kojusodenä'inä, ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ ku̧mö̧huäyotö nä̧tö̧ ta̧ju̧ ttojusodenä'inä usa'anä po̧cui̧po̧cö̧ pinö. Ja̧u̧mä̧ Lea kojusodettö rä'opächö Raquel kojusode do'ächi'inö. ³⁴ Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ Raquelmä ttö̧ä̧nä̧huä̧'ca̧ ȩmi̧pä̧'coju camellonä huä̧nö̧ pä̧cuä̧huä̧cä̧ dȩa̧'a̧ rötö, ja̧u̧tä̧ huä̧mȩ pä̧mä̧di̧nä̧ju̧. Labánmä isotä tti̧jȩta̧ttö̧ 'tö̧ä̧huode jättäjode usa'anä po̧cui̧po̧cö̧ pinö. ³⁵ Jahuäjumä kä'orö pä'inä̧ju̧: Cu̧ra̧huä̧ri̧'ä̧, chu̧ru̧hua̧, ucu cuä'ca jo̧mȩ chä̧rä̧mi̧'ö̧ juiyöttö'inä, juhua'amä chihua chö̧ro̧mȩttö̧ ja̧'a̧." Ja̧'hua̧nö̧ päjäcu o'cajuiyönä usa'anä ö̧ä̧nä̧huä̧'ca̧mä̧ po̧cui̧po̧cö̧ pinö. ³⁶ Jacobmä rö̧ä̧nä̧ ra̧huä̧ri̧nö̧ ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ Labáncu̧ pä'ä'chäcuähuinö. Ja̧u̧mä̧ pä'inö: ¿Ti̧yȩjä̧ttö̧ ttö suronä jȩchä̧ji̧mä̧? ¿Ti̧yȩjä̧ttö̧ ttö surojö jȩcha̧'ja̧'a̧, cho'ca'anä juiyo ru̧cuä̧rö̧mä̧? ³⁷ Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ ucumä chöäre ko̧mȩmä̧ o'cajuiyötä usäjijä̧. ¿O'cajuiyötä cusa'anämä cuiäremä po̧cui̧pä̧ji̧jä̧? Ttahuaruhuä ttä'ca jo̧mȩ cu̧'o̧cui̧'ä̧ji̧mä̧ ruti, ujutu ta̧ju̧ jȩtä̧ji̧mä̧ jahuätötä adihuomenä pättäcua'anö̧. ³⁸ Veinte a̧'ȩ jo̧mȩnä̧ ttö ucutucu cho̧jo̧mȩnä̧mä̧. Cuajimö Ovejattö̧ttö̧'i̧nä̧ Cabrattöi'nä̧ ppu'ömä̧ ihuo'ca'anä̧ Oveja uboröi'nä cuo'kopinö̧sä̧ cuajimö ovejattö 'ca̧'ca̧ttö̧ cu̧ju̧ni̧no̧mȩttö̧mä̧. ³⁹ dea i̧sä̧ cua'öihuomenä̧mä̧ i'cächumä̧ iyo'cöpienö̧sä̧ ucurumä̧. ucu jȩcuä̧jueimä̧ ttötätä chäjimö a̧cua̧rö̧nä̧tä̧ jȩpi̧nö̧sä̧. ja̧'hua̧nö̧ jo̧mȩnä̧mä̧ ttörömä̧ cuä̧ji̧mö̧ toeächättörömä̧ yä̧u̧cu̧po̧nä̧ chi̧mittö̧nä̧ jȩpi̧ȩnö̧ja̧, mo̧ro̧i̧'nä̧ yodoi'nä ttö̧nä̧jui̧ȩnä̧cu̧sä̧. ⁴⁰ juenȩtä̧ ki̧ȩnö̧sa̧, mo̧ro̧ kä'co duoi'nä ja̧'hua̧ta̧nö̧ yodo diyottöju äo'copienö̧sä̧ diyottö. ⁴¹ Veinte a̧'ȩ jo̧mȩnä̧ ki̧nö̧sä̧ ucu cuojuisodenä̧mä̧. Catorce a̧'ȩ jo̧mȩnä̧ aditinö̧sä̧ cui̧tti̧mo̧ ta̧ju̧nä̧ ja̧'hua̧ta̧nö̧ seis a̧ȩ jo̧mȩnä̧ cuäjimo̧ ovejattörö ttö̧jo̧cuo̧mȩnä̧jä̧. Dienö jo̧mȩnä̧ päröttö icuinö ttörö imita pä'ö jäi̧'mä̧. ⁴² Chäo Dios pä'ö juiyuttömä̧, Abrahami'nä̧ Isaac'inä ye'ecuäcuä juiyuttömä̧ Ö̧Ä̧NÄ̧HUA̧ Diosrö Ja̧'hua̧ta̧nö̧ ttöcu jo̧ju̧jui̧yu̧ttö̧mä̧, chaditäjittöi'nä micuäjuiyunä̧ hueicua'anöti chu̧mo̧nä̧mä̧. Diosmä̧ ttö chaditäcua topu ree ka̧'i̧ Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ mo̧ro̧ji̧ yodomä̧ rä̧huä̧ri̧ pä̧ji̧.'' ⁴³ Labán Jacobrö ädätö pä'inö: "cui̧tti̧mu̧ nä̧tö̧mä̧ ttö chi̧tti̧mu̧, ucu cu̧nä̧mu̧'i̧nä̧ ttö chö̧nä̧mu̧ ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ ucu cuä̧ji̧mu̧'i̧nä̧ ttötä chäjimu. O'cajuiyönä ucu to'cumä ttö chiäre ja̧'a̧. ¿Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧nä̧ tta̧'a̧nö̧ jȩcha̧ jitämä pitö ttö chi̧tti̧mu̧ nä̧tö̧ tti̧tti̧mu̧ tu̧huä̧bȩcui̧nä̧u̧ru̧mä̧? ⁴⁴ Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ jitämä, esecu jȩttö̧'a̧nö̧ ja̧'a̧ ucu'inä ja̧'hua̧ta̧nö̧ ttö'inä, huȩnȩ'inä juiyönä ucuttu'inä ja̧'hua̧ta̧nö̧ ttöttö'inä." ⁴⁵ Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ Jacobmä inä o'qui chuädö jinä yo̧mȩtȩ rutinö. ⁴⁶ Jacob pä'inö ahuäruhuärö: "inä o'qui ji̧nä̧ yo̧mȩtȩ ca̧ca̧tö̧ rutätucui."Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ jahuätömä inä o'qui chuädö ppäepu rutu 'ca̧ti̧nä̧tö̧. Ja̧'hua̧nö̧ jȩpu̧ jahuätömä cuinä̧tö̧ ttu̧cuä̧ ju̧huȩnȩtä̧ ppeyettö. ⁴⁷ Labán ju̧huȩnȩ o'inö Jegar Sahaduta pä'ö, ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧nä̧ Jacobmä o'inö Galed pä'ö. ⁴⁸ Labán pa'inö: "Pi̧yȩ i̧nä̧ o'quitó ji̧ä̧huä̧cuä̧mä̧ jitä mo̧ro̧ ujuturu 'cuäopö." Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧, i̧mi̧mä̧ micuäcuome Galed. ⁴⁹ Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧nä̧'i̧nä̧ pättome Mizpa, jua'amä Labán paina̧'a̧ttö̧: "TÖ̧Ä̧NÄ̧HUA̧TÄ̧ tta̧huä̧rä̧cua̧ ucuru'inä ttörö'inä, otonä totäcuähuoca'a tö̧ja̧'a̧nä̧'i̧nä̧. ⁵⁰ Ucu ttö chittijuru surojönä jȩcu̧'u̧ttu̧mä̧ ko̧ro̧nö̧mä̧ chittijuru kä̧nö̧ karajuru cuu̧mu̧ttö̧'i̧nä̧, ujutucu ya̧tȩ'i̧nä̧ ö̧jo̧ca̧'a̧nä̧, amucuädi, DIOS ja̧'a̧ to̧pä̧rö̧mä̧ ucuru'inä ttörö'inä. ⁵¹ Labán pa'inö Jacob'rö: "Pi̧yȩ i̧nä̧ topöjä ja̧'hui̧a̧ta̧'a̧nö̧ pi̧yȩ i̧nä̧ 'ca̧tö̧ rötähua'ainä topöjä, tötä chötäja'a ttö ucucu 'cä̧tȩ jo̧mȩ. ⁵² pi̧yȩ i̧nä̧ jä̧cua̧'a̧ ji̧ä̧huä̧cuä̧mä̧ ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ pi̧yȩ i̧nä̧ 'ca̧tö̧ rötähuä ja̧'a̧ ji̧ä̧huä̧cuä̧mä̧, jua'a yabocu ttömä 'cuä'opocö chä̧cua̧sä̧ pi̧yȩ i̧nä̧ po̧mȩ jubu ucu'inä 'cuä'opocö cuä̧cua̧jä̧ pi̧yȩ i̧nä̧ po̧mȩ po̧mȩ jubumä ttörö suronä jȩcu̧'a̧ pä'ömä. ⁵³ Abrahan ö̧ä̧nä̧hua̧ Dios, ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ Nacor ö̧ä̧nä̧hua̧ Dios, cuä'otu̧cu̧ tö̧ä̧nä̧hua̧ pi̧nö̧'i̧nä̧, ja̧u̧tä̧ ja̧'a̧ ro̧ȩpä̧cua̧ ujuturu." Jacob iso jȩchä̧cua̧sä̧ pä'inö yecua'attö jä'o Isaac'rö. ⁵⁴ Jacob kuhuicu iyähuä iyinö̧ möä̧'ca̧ra̧'a̧ttö̧ ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ ahuaruhuärö ä̧tȩpi̧nö̧ tu̧cuȩ ttucua pe'ö. Mö̧ä̧'cara̧'a̧tä̧ jahuätö cuänö 'cuäopinätö̧ yaute yodo cuäo'inä. ⁵⁵ Päi moró̧ päianä Labán porächiö, adiunä pä'ö i̧nä̧mu̧rö̧ ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ i̧tti̧mu̧ nä̧tö̧rö̧'i̧nä̧ 'chuo̧pi̧nö̧. ja̧'hua̧nö̧ teähuä ji̧'ca̧ Labán ppa̧'a̧chi̧nö̧ ojusodera̧'a̧cu̧.