Capítulo 30

1 Raquelmä Jacobrö ki̧tti̧mö̧rö̧ uhuäbecu kiyö juiyönä jä̧cua̧mä̧, kuböarö kö'cocoju pinä̧ju̧. Jahuäjumä Jacobrö pä'inäju: muchaju juo'epittö ja̧'hua̧nö̧ jo̧ca̧'a̧ttö̧ 'corujuodächäcuajusä." 2 Jacobmä Raquel rö̧ä̧nä̧ ra̧huä̧ri̧pi̧nö̧. Ja̧u̧mä̧ pä'inö: ¿Ttömä cui̧tti̧mö̧ tocunä jȩpi̧nö̧ Dios ja̧'a̧nö̧ hua̧sä̧? 3 Jahuäjumä pä'inä̧ju̧: Topittö, Juȩnȩ kä̧ju̧ chumöhuäyaju Bilha. Jahuäjucu ä'i, jahuäju kihue'quiyönä pä̧mä̧dö̧ ppo̧'ä̧tö̧rö̧ kuhuäbecuäcua'anö, jahuäjunätä̧ chi̧tti̧mö̧rö̧mä̧ chu̧ju̧nä̧rä̧cua̧'a̧nö̧." 4 Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ ku̧möhuäyajurö hue'inä̧ju̧ irecua päi'önä, ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ Jacob jahuäjucu ä'inö. 5 Bilha muchaju juojinäju̧ jahuanö ja'attö Jacob'rö ya̧tȩrö̧ i̧tti̧cu̧ iyinäju. 6 Ja̧'hua̧nnö ja̧'a̧ Raquel pä'inä̧ju̧: "Diostä ttörö re'topu ppädäcuasä. Ja̧u̧tä̧ ttö jueönä jä̧dȩpä̧rö̧ ä̧ju̧cu̧mä̧ ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ ya̧tȩ chi̧tti̧rö̧ iyäcuasä." ja̧'hua̧nö̧ jä̧cua̧ jahuäju o'inä̧ju̧ ja̧u̧ imimä Dan pä'ö. 7 Raquel 'cumuhuäyaju Bilha, pä'äjita'anö muchaju juo'ö Jacobttö i̧tti̧cui̧nä̧ju̧ ta̧ju̧ pä'inä. 8 Raquel pä'inäju̧: "Chubuarö pä̧i̧cu̧nä̧ chi̧tti̧cua̧ pä'ö pädächönä jä̧i̧ja̧'a̧ttö̧ iso jö̧nä̧ jä̧cua̧sä̧." Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ jahuäju o'inä̧ju̧ ja̧u̧ i̧mi̧mä̧ Neftalí pä'ö. 9 Lea jua'a yabocu ki̧tti̧cu̧ jui̧yö̧nä̧ jä̧cua̧, hue'inäju ku̧mu̧huäyaju Zilparö, Jacob irecua päi'önä. 10 Zilpa, Lea kumuhuäyaju, Jacob i̧tti̧rö̧ uhuäbecuinäju. 11 Lea pä'inäju: "¡Pomä adiunätä ja̧'a̧!" ja̧'hua̧nö̧ä̧ ja̧'a̧ttö̧ ojinäcu̧ Gad pä'ö. 12 Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ Zilpa, Lea kumuhuäyajumä, Jacob ä̧cuo̧mȩnä̧ i̧tti̧ o'ca'anä i̧sa̧rö̧ uhuäbecuinäju. 13 Lea pä'inäju̧: "¡Cha̧'cua̧ adihuäcuasä! nä̧tö̧ muäyotömä ka̧'cua̧ adihuäcua pättäcuajusä." Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ jahuäjumä o'inäju Aser pä'ö. 14 Rubén räopinö trigo ttö̧ca̧ta̧tö̧ moró̧ juattö ttu̧cuȩ ku̧nä̧hua̧'a̧ttö̧ cuo̧cu'i̧ pi̧nö̧ ȩ'u̧ oba mandrágora päö micú. Juo̧'u̧ i'cächö iyinö a̧jú̧ Learö. Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ Raquel päinäju̧ Learö: cui̧tti̧ i'cächäjomettö̧ yaute mandrágora iyittö. 15 Lea kädätinäcua̧: ¿Jerupajujä tä̧ji̧ ucumä, chirecuorö 'chocui pina'amä? ¿Ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ chi̧tti̧ i'cächäji mandrágoras 'chocuipa päcua'a? Raquel ädätinäju̧: juo̧nö̧mä̧ jitä yodo juo̧u̧mä̧ ucucu ä̧'ä̧cua̧, cui̧tti̧ i'cächäji mandrágora cuya'attö. 16 Jacob ppa̧a̧chi̧nö ttö̧cuȩ ku̧nä̧huo̧mȩttö̧ ni̧pä̧ro̧mȩ. Lea rä'oö päjinäcu̧: jitä yodo ttucu cuä̧'ä̧cua̧jä̧, chi̧tti̧ iäre mandrágoracu chiärohua ja̧'a̧ttö̧. Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ Jacobmä juo̧'u̧ yodomä Leacu äinö̧. 17 Learö ä̧ju̧cui̧nö̧ DIOSMÄ, ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ iyinäcua̧ ji̧mu̧tȩ jo̧mȩnä̧ päi'önä ki̧tti̧rö̧ Jacobttö. 18 Lea päinäju̧: DIOSTÄ iyäcuasä micuä päi'önä, chumuhuäyojuru chiyina'a̧ttö̧ chirecuorö, Ja̧hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ i̧mi̧mä̧ mi̧cua̧ Isacar. 19 Leamä pä'äjita'anö muchaju juo'inä̧ju̧, ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ Jacob i̧tti̧mö̧ttö̧mä̧ 6nö̧ päi'önä uhuäbecu kiyinä̧cu̧. 20 Leame pä'inä̧ju̧: "Dios adihuäjuei mippounä iyähuä iyäcuasä. Jitämä chirecuomä ucuotäcuajusä, juhua'amä i̧tti̧mö̧rö̧mä̧ seisnö huotörö i̧tti̧cu̧ chiya'attö." Jahuäju ja̧u̧ i̧mi̧mä̧ Zabulón pä'ö o'inäju̧. 21 Ja̧u̧nu̧ o'ca'amä isajuru uhuäbecuinäju̧ ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ juajurumä Dina pä'ö o'inä̧ju̧. 22 Diosmä Raquelrö amöcuädinö ja̧'hua̧nö̧ jo̧mȩnä̧ ä̧ju̧cui̧nä̧cua̧. Ja̧u̧mä̧ muchaju juojunä jȩpi̧nö̧. 23 Jahuäju muchaju juojinö o'ca'a ki̧tti̧rö̧ uhuäbecuinä̧ju̧. Jahuäjumä pä'inä̧ju̧: "Diosmä ttö dä'ä ttudä'ijömä jȩpö̧ icuäcuasä." 24 Jahuäju ki̧tti̧ i̧mi̧mä̧ José pä'ö o'inä̧ju̧: TÖ̧Ä̧NÄ̧HUA̧MÄ̧ ka̧ra̧ chi̧tti̧rö̧ iyäcuasä" päja'attö. 25 Raquelmä Joserö kuhuäbecuinö o'ca'a, Jacomä Labanrö pä'inö: Oto hue'ö icuittö, cha̧mö̧nä̧ chojusodera̧'a̧ ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ cha̧mö̧nä̧ chi̧rȩjä̧ra̧'a̧ chi̧'cha̧. 26 Chirecuamö̧rö̧'inä, chi̧tti̧mö̧rö̧'i̧nä̧ iyittö jahuätönä ucurumä ppä̧'ä̧dä̧rö̧ aditinö̧sä̧ ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ chi̧'cha̧'a̧nä̧ ja̧'a̧tä̧ topittö, isopäi'önä ucumä huo̧jua̧jä̧ ucuru ppä̧'ä̧dä̧rö̧ chaditä'ijömä." 27 Labánmä ädätinäcu̧: Isopäi'önä ttöcu eseu ku̧ju̧ttö̧mä̧, a̧'u̧cuo̧mȩ ki̧'o̧po̧'i̧, isopäi'önä amöcuädö tochomenä TÖ̧Ä̧NÄ̧HUA̧MÄ̧ ucu jähuänämä adiunä jö̧nä̧ ppädä'ijäcusä." 28 Ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ päinä̧cu̧: "Ucuru chimitä̧cuȩ ji'ähuittö ja̧'hua̧nö̧ jö̧ttö̧mä̧ ttömä chi̧mi̧tä̧cua̧jä̧." 29 Jacobmä päinä̧cu̧: "Ucumä huo̧jua̧jä̧ ucuru ppä̧'ä̧dä̧rö̧ chäditä'ijömä, ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ cuä̧ji̧mö̧rö̧ ttö adiu jȩchä̧'i̧jö̧'i̧nä̧. 30 Isopäi'önä ttö chichäcua'a ä'canämä a̧'u̧cuo̧tö̧rö̧tä̧ ku̧nä̧ri̧nä̧jä̧ ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧nä̧ yabonö rö̧ä̧nä̧ rechächinä̧tö̧. TÖ̧Ä̧NÄ̧HUA̧MÄ̧ adiunä jö̧nä̧ jȩä̧'i̧jä̧cu̧jä̧ ttö chaditome pö̧nä̧mä. Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ jitämä ¿Tocu tta̧'dä̧rä̧cua̧'a̧ttö̧ chamönä chi̧tti̧mö̧rö̧mä̧? 31 Ja̧'hua̧nö̧ päcu Labánmä pä'inö: ¿Däjetä chimitä̧cua̧ cua'attö̧? Jacobmä ädätinö: Ucumä yorö'iso ji̧yȩtȩ'inä cuiyättö. Ttönä ja̧u̧ jȩ'cu̧ttö̧mä̧, ttömä ppa̧dä̧chä̧cua̧sä̧ cuä̧ji̧mö̧rö̧ ttu̧cuä̧ iyö tta̧dä̧ra̧ pä'ö. 32 Jitä no̧ro̧ cuä̧ji̧mö̧ ttippeyänä cuedächa'anä ja̧'a̧tä̧ topittö, juorö rä'epö chi̧cuä̧cua̧sä̧ idicuätörö'inä, hueyucä huotörö'inä, idicuätörömä yotucupönätä̧ ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ hueyucä huotö'inä juhua'atäcu cabaratöttö huȩyu̧pä̧tö̧rö̧'inä, Ja̧u̧ jä̧cua̧'a̧ ttö chaditähuä micuämä. 33 Ttö jueönä jidäuttö huo̧jä̧cuä̧cua̧'a̧ jȩchö̧mä̧, ucutä usäu cuichomenä ttö chaditähuä. chä̧ji̧mu̧ cabras tö̧ttö̧ ya̧cu̧nä̧rö̧ to'cuomenä teasanö cua̧jö̧ttö̧'i̧nä̧ teöcu jö̧ttö̧'i̧nä̧, ja̧'hua̧ta̧nö̧ ovejattö̧ ttö̧'cä̧tȩnä̧ idicuättö jö̧ttö̧'i̧nä̧, ya̧tȩrö̧ chu̧ju̧nä̧ra̧'a̧ cu̧'o̧cui̧ö̧ttö̧mä̧, nä̧u̧cuä̧cuö̧cua̧tä̧ jä̧cua̧'a̧." 34 Labán pä'inö: "Ja̧'hua̧nö̧tä̧ ja̧cua̧'a̧. Ucu päcuta'anö." 35 Labán ja̧u̧nu̧ mo̧ro̧ pojö icuinö cabras u̧mä̧tö̧rö̧ sa̧sa̧ba̧nö̧ cuätörö'inä ja̧'hua̧ta̧nö̧ po̧ö̧nä̧ huȩyu̧pä̧tö̧rö̧'i̧nä̧ ja̧'hua̧ta̧nö̧ bäreunä huȩyu̧pä̧tö̧rö̧'i̧nä̧, teö̧nä̧ huätörö'inä i̧mi̧cu̧nä̧ ja̧'hua̧ta̧nö̧ oveja̧ttö̧ idicuätörö'inä, ja̧'hua̧'a̧nö̧ jȩpu̧ i̧tti̧ tta̧cua̧ra̧ pä'ö iyinö. 36 Labánmä cuäbodäcuä mo̧ro̧ jo̧mȩnä̧ jȩpu̧ ku̧ni̧nö̧ ttadita pä'ö ja̧u̧'inä ja̧hua̧ta̧nö̧ Jacob'inä. Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'ttö̧ Jacobmä Labán ä̧ji̧mu̧rö̧ ka̧cui̧pä̧jä̧tö̧rö̧ tta̧'a̧rö̧ ki̧'i̧pi̧nö̧. 37 Jacob ȩmi̧nö̧ álamö ä̧na̧jui̧yä̧ jareönä 'co̧rä̧huä̧ttö̧, almendrottö'inä ja̧hua̧ta̧'a̧nö̧ bäreu päruruttö'inä, ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ 'pa̧'i̧nö̧ ja̧u̧nä̧mä̧ i̧sä̧mä̧ tȩä̧mä̧tä̧ päi'önä, ja̧'hua̧nö̧tä̧ jȩpi̧nö̧ dauhuiyämä jacuä jähuä teötä ko̧cua̧'a̧ 'cua̧rö̧nä̧. 38 Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ ja̧u̧mä̧ ku̧ni̧nö̧ duhuiyä 'pa̧huä̧ji̧mä̧ ku̧ni̧nö̧ äjicuäcuähuotö ttö̧jo̧cuo̧mȩ pä̧tȩcuä̧nö̧, ä̧ji̧mö̧ au ttichome pä̧tȩcuä̧nö̧. Au ttichomettö ttömu̧'u̧ muchotö juottiyarö pä'ö. 39 ttä̧ji̧mö̧ dauhuiyä pä̧tȩcuä̧nö̧ttö̧ ttä̧mu̧huä̧tö̧mä̧, jahuättö tti̧tti̧mu̧mä̧ uhuäpächinätö o̧mä̧nö̧, hueyucänö ttȩhuä̧ta̧nö̧ huotö. 40 Jacob jahuätö tti̧tti̧mu̧ru̧ kä̧'ȩpi̧nö̧, ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧nä̧ ju'totörömä huȩyu̧pä̧tö̧ ttö̧ja̧'a̧cu̧ to̧ttää̧rö̧nä jȩpi̧nö̧, ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ idicuätörömä Labán ä̧ji̧mö̧ ttö̧jo̧cua̧'a̧cu̧. Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ ja̧u̧mä̧ chutä ä̧ji̧mö̧rö̧mä̧ i̧mi̧cu̧nä̧ kä̧'ȩpö̧ ku̧ni̧nö̧ Labán ä̧ji̧mu̧cu̧ ttihuacuächö juiyönä. 41 Oveja̧tö̧ juruhuätö tti̧tti̧mu̧ru̧ yottähuomenä, ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ Jacob ru̧nä̧'chi̧nö̧ da'ú isade cuänö'cänö dau isadetä tottäcuäcua'anö. 42 Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧nä̧ oveja̧tö̧ jiyupätö ttichomenämä, jo̧u̧mä̧ dau isademä rö̧no̧cö̧ pinö jahuätö tta'cajo̧memä. Jahuätö isotö jiyupätömä Labán ä̧ji̧mu̧ ji̧na̧'a̧, ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧nä̧ oveja̧tö̧ juruhuätömä Jacob ä̧ji̧mu̧ ji̧na̧'a̧. 43 Jo̧ú̧ tti̧ja̧sä̧mä̧ ru̧hua̧ joächinö. Oveja̧tö̧rö̧'inä, camellotö̧rö̧'i̧nä̧, burrotö̧rö̧'i̧nä̧ ri̧ȩnä̧ kö̧nä̧ri̧nö̧, nä̧tö̧rö̧ hue'ö aditätörö'inä ja̧'hua̧ta̧'a̧nö̧ u̧mä̧tö̧ hueö aditätörö'inä kö̧nä̧ri̧nö̧.