Capítulo 37

1 Jacob Canaán rȩjȩnä̧ ki̧nö̧do, jä'ominä Isaac ö̧ji̧no̧mȩ. 2 Pa̧'a̧nö̧ huinätödo Jacob ahuaruhuä pinätö̧mä̧. Jacob i̧tti̧ José diecisiete a̧'ȩ hua̧ ö̧jo̧mȩnä̧, jä'o ä̧ji̧mö̧ ovejatö̧rö̧ tta̧'ä̧ri̧nö̧do u̧bö̧o̧tö̧cu̧. Jä'o i̧tti̧mö̧ tta̧ju̧tu̧ Bilha pä'ö micuaju'inä, Zilpa pä'ö micuaju'inä tti̧tti̧mö̧cu̧ tta̧'ä̧ri̧nö̧do. Ja̧'hua̧ ja̧'a̧ suronä jȩttö̧mä̧ jä'orö 'chä̧nö̧ ji'ähuinödo. 3 Israelmä korotö i̧tti̧mö̧ttö̧'i̧nä̧ abonänö repeinäcudo Josémä, bö̧o̧ i̧sa̧ juo'ächinö'ca̧ i̧tti̧ ja̧'a̧ttö̧. Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ ö̧'ca̧tä̧huä̧ta̧ adiu o̧ta̧ttö̧ 'tö̧'ö̧ iyinäcudo. 4 U̧bö̧o̧tö̧ topinätödo ttä'omä korotö i̧tti̧mö̧ttö̧'i̧nä̧ abonänö repea'a Josérömä. Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ Josérömä ttami surunä topinätödo. Josécumä adiu jä'ecu ucuocuocotö pinätödo. 5 Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ José 'cuo̧ti̧cui̧nö̧do. U̧'cuo̧ti̧ u̧bö̧o̧tö̧rö̧ jiähuomenä, juhua'a yabo ttami surunä tottinäcudo. 6 Pä'inödo: ―Ä̧ju̧cuä̧tu̧cui̧. Pa̧'a̧nö̧ 'cuo̧ti̧cuä̧ji̧sä̧. 7 Ujutumä pättanä kä̧nö̧, trigo ochamä obanä nö̧'cä̧rä̧jä̧tö̧jä̧. Ttö chönö'cäjäbamä jueönä kä̧mä̧dö̧ ju'tojucu cäecuächäja'a. Ucutu cu̧nö̧'cä̧rä̧jä̧tu̧cu̧mä̧ so̧bo̧cuä̧ päi'önä kä̧mä̧dö̧ ttö chönö'cäjäbacu ucuotönö ja̧rȩyu̧ päi'äja'a―. 8 Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ u̧bö̧o̧tö̧ pättinäcudo: ―¿Iso päi'önä ucu tu̧ru̧hua̧ päi'önä ujuturu huȩcu̧huä̧cua̧jä̧ tä̧ji̧?― U̧'cuo̧ti̧ jiähua'a ttä̧ju̧cuo̧mȩnä̧, juhua'a yabo ttami suru tottinäcudo. 9 Ja̧u̧nu̧ o'ca'a José pä'äji ta'anö 'cuo̧ti̧cui̧nö̧do. U̧bö̧o̧tö̧rö̧ ji'ähuinödo. ―Ä̧ju̧cuä̧tu̧cui̧. Ji̧nä̧ pä'äji ta'anö 'cuo̧ti̧cuä̧ji̧sä̧. Chu̧'cuo̧ti̧nä̧ topäjisä mo̧ro̧ kä̧hua̧'i̧nä̧, yodo kä̧hua̧'i̧nä̧, ttö̧jä̧pö̧ttö̧nö̧ ya̧tȩnö̧ si̧ri̧'cö̧'i̧nä̧ ucuotönö ja̧rȩyu̧ pä'i'äjätö ttörö―. 10 Jä'orö'inä, u̧bö̧o̧tö̧rö̧'i̧nä̧ jiähuomenä, jä'o ja̧u̧ru̧ ro̧'ȩpö̧ päinäcudo: ―Isocö. ¿Däje 'cuo̧ti̧jä̧ttö̧ ja̧'hua̧nö̧ cu̧'cuo̧ti̧cuä̧ji̧mä̧? ¿Iso päi'önä ttö'inä, cua̧ju̧'i̧nä̧, cu̧bö̧o̧tö̧'i̧nä̧ ucurutä ichö tö'ä rȩjȩcu̧ ja̧rȩyu̧ pä'i'ö ucuotönö jȩtä̧cuo̧tö̧jä̧ tä̧ji̧? 11 Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ u̧bö̧o̧tö̧ ä'cuoyäunu topinätödo Josérö. Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧nä̧ jä'o José i̧huȩnȩmä̧ amöcuädinödo. 12 Ja̧u̧nu̧ o'ca'a José u̧bö̧o̧tö̧ ttä'o ä̧ji̧mö̧rö̧ ȩpö̧ 'chi̧nä̧tö̧do Siquem ötahuiyä tö'cö, juhua'atä tta̧ttä̧ra̧ pä'ö. 13 Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ Israel Josérö pä'inödo: ―Topi. Cu̧bö̧o̧tö̧ chä̧ji̧mö̧rö̧ tta̧'ä̧rä̧tö̧ Siquemnä. Ucuru hue'ösä jahuätörö topö cui̧'cha̧ pä'ö―. José ädätinödo: ―Ye chi̧'chä̧cua̧sä̧―. 14 Israel pä'inödo: ―Topäji cu̧bö̧o̧tö̧'i̧nä̧, chä̧ji̧mö̧'i̧nä̧ tta̧'a̧nö̧ ttö̧ja̧cua̧'a̧ pä'ö. Jahuätörö tocu'u o'ca'a jicuhuähuächattöja―. Ja̧'hua̧nö̧ pä'ö, i̧tti̧rö̧ hue'inödo Hebrón de'a pämärächi'omettö. José Siquem ötahuiyä tö'cö rȩbȩhui̧nö̧do. 15 Ka̧ra̧ Josérö po̧cui̧pi̧nö̧do mȩji̧yä̧ttö̧ u̧bö̧o̧tö̧rö̧ usu cueächomenä. Ja̧u̧ Josérö jä'epinödo: ―¿Däje juäi cu̧sä̧ra̧'a̧ttö̧? 16 José ädätinödo: ―Chu̧bö̧o̧tö̧rö̧ ususä. Ji'ähuittö tȩnȩ tta̧ttä̧ra̧'a̧ttö̧ ttä̧ji̧mö̧rö̧mä̧―. 17 Ja̧u̧ ädätinödo: ―Porömä täcö rä'opäjätödo. Pä'ö jittähua'a ä̧ju̧cuä̧ji̧sä̧ Dotánra̧'a̧cu̧ 'chä̧nö̧―. Ja̧'hua̧nö̧ ä̧ju̧cu̧, José u̧bö̧o̧tö̧ tto'ca'anä 'chi̧nö̧do. Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ jahuätörö po̧cui̧pi̧nö̧do Dotán ötahuiyära̧'a̧. 18 U̧bö̧o̧tö̧ José ji̧nä̧ oto icha'a topinätödo. Ö̧rȩbȩhui̧'ä̧cua̧'a̧ ä'canä jitötä ka̧ra̧ ka̧ra̧nö̧ pä'ähuinätödo. Cuä'ö tticuarö pä'ö amöcuädinätödo. 19 Jitötä ucuocuäcuähuinätödo: ―Täcö ichö 'cuo̧ti̧cuä̧cuä̧huä̧ i̧sa̧. 20 Ye, ja̧u̧ru̧ cuä'ö ticuäcuotöjä. Jijuja rejunä kä'ö ticuaröja. Ja̧u̧nu̧ o'ca'a jitähuäcuotöjä: de'a ru̧hua̧ ucui'äjäcu päji pä'ö. Ja̧'hua̧nö̧ jȩpi̧'ö̧'cotö tu̧huo̧juä̧cuo̧tö̧jä̧ u̧'cuo̧ti̧cui̧nö̧mä̧ tta̧'a̧nö̧ ja̧ pä'ö. 21 Rubén ja̧'hua̧nö̧ ttucuocua'a tti̧huȩnȩ ä̧ju̧cuo̧mȩnä̧, José ö̧ji̧pa̧ pä'ö pä̧huä̧ rö̧ji̧nä̧cu̧do. ―Cuä'ömä cuä'ö cuicuätucuärö― päinä̧u̧do. 22 Juhua'a yabo pä'inödo: ―Ucuoja cuocunämä jȩcu̧'ä̧tu̧cuä̧rö̧. Piju reju ttö̧ja̧ toächome käjunä kä'ö icuätucuirö, ja̧u̧ru̧ suronä jȩcu̧'ä̧tu̧cuo̧ca̧'a̧―. Ja̧'hua̧nö̧ pä'inödo ö̧jä̧hua̧rö̧ jahuätöttö 'choipa pä'ö amöcuädö, jä'orö ppa̧huä̧da̧rö̧ pä'ö. 23 Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ Josémä u̧bö̧o̧tö̧ ttö̧ja̧cuo̧mȩ ichi'ömenä, ö̧'ca̧tä̧huä̧ta̧ adiu o̧ta̧ pä̧i̧cu̧nä̧ jȩpö̧ ko̧'ä̧dö̧ icuinätödo. 24 Ja̧'hua̧ta̧nö̧ ja̧u̧ru̧ 'chu'huädö, rejunä kä'ö icuinätödo. Jahuäju rejumä ajiya joinäjudo. 25 Ja̧u̧nu̧ o'ca'a ttu̧cuȩ cuä̧nö̧ pä̧jä̧mi̧nä̧tö̧do. Ttu̧cuȩ cuä̧nö̧ pä̧nö̧, ttu cä'epö topinätödo ismaelitas ttö̧ja̧ järe iyä'chätörö, Galaad rȩjȩra̧'a̧ttö̧ ichätörö. Ttä̧ji̧mö̧ camellotö̧nä̧ adiu ameu rö̧ȩnä̧ micuä juäi Egipto rȩjȩra̧'a̧ ȩpi̧nä̧tö̧do. 26 Jahuätörö topö, Judá u̧bö̧o̧tö̧rö̧ pä'inödo: ―Ujutumä tö̧jä̧hua̧rö̧ yä̧huä̧i̧nä̧tä̧ cuä'ö ticuttumä, ¿däje tȩmä̧cua̧'a̧ jä̧ttö̧? 27 Ismaelitas ttö̧ja̧rö̧ pärätänä iyö ticuaröja suronä jȩto̧ca̧'a̧. Ja̧u̧mä̧ ujututä tö̧jä̧hua̧. Ujututä tidepä ju'to hua̧―. U̧bö̧o̧tö̧mä̧ Judá päjimä ä̧ju̧cui̧nä̧tö̧do. 28 Ja̧u̧nu̧ o'ca'a madianitas ttö̧ja̧ järe iyä'chätö 'cuättopomenä, José u̧bö̧o̧tö̧ Josérö pä'äji ta'anö rejuttu 'tö'epi̧nä̧tö̧do. Pärätä o̧bi̧ veintenö o̧bi̧nä̧tä̧ iyö tticuinäcudo ismaelitas ttö̧ja̧rö̧. Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ ttȩmi̧pi̧nä̧cu̧do Egipto rȩjȩra̧'a̧. 29 Ja̧u̧nu̧ o'ca'a Rubén rejura̧'a̧ ppa̧'ä̧chö̧ toomenä, Josémä täcö toa'atä topinödo. Ja̧'hua̧nö̧ toomenä, a̧'cua̧ juiyächi'äcu ö̧'ca̧tä̧huä̧ta̧ sȩro̧cu̧ icuinödo. 30 Ö̧jä̧hua̧tö̧ ttö̧jo̧mȩ ppa̧'ä̧chö̧ pä'inödo: ―¡Tö̧jä̧hua̧ pä'ijimä täcö toa'a! ¿Tta̧'a̧nö̧tä̧ jȩchä̧cua̧'a̧ jä̧ttö̧?― 31 Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ José ö̧'ca̧tä̧huä̧ta̧ jä̧'i̧jä̧ta̧ ȩmö̧ chivorö cuä'ö icu, ö̧'ca̧tä̧huä̧ta̧ jä̧'i̧jä̧ta̧nä̧ chivo ucuojanä pötädinätödo. 32 José ö̧'ca̧tä̧huä̧ta̧ jä̧'i̧jä̧ta̧ ȩpi̧nä̧tö̧do ttä'o ö̧ja̧'a̧cu̧. Ttä'orö pä'inätödo: ―Pi̧ta̧tä̧ pa̧'a̧ po̧cui̧pä̧jä̧tö̧jä̧. Adiunä topijo ¿cui̧tti̧ ö̧'ca̧tä̧huä̧ta̧ jä̧'i̧jä̧ta̧cö̧?― 33 Ja̧huä̧ta̧ topö, ttä'o pä'inödo: ―A, chi̧tti̧ ö̧'ca̧tä̧huä̧ta̧ jä̧'i̧jä̧ta̧ pi̧ta̧mä̧. Iso päi'önä Josérömä de'a ru̧hua̧tä̧ ppo̧ö̧cu̧ jȩpö icu ucui'äjiyäcusä a̧'cua̧ra̧'a̧―. 34 Jacob a̧'cua̧ juiyächi'äcu päi'äcu ö̧'ca̧tä̧huä̧ta̧ sȩro̧cu̧ icuinödo. Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ 'ca̧tä̧hui̧nö̧do re ruhuä pä'i'ö 'ca̧tä̧cuä̧huä̧ta̧. I̧tti̧mi̧nä̧rö̧ amöcuädö, a̧'cua̧ tta̧'ȩcui̧nö̧do recuo mo̧ro̧. 35 O'ca toi'önä i̧tti̧mö̧ u̧mä̧tö̧'i̧nä̧, nä̧tö̧'i̧nä̧ ttä'orö adiu ucuocuinätödo, a̧'cua̧ tta̧huȩcu̧mä̧ unichi'a pä'ö. Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧nä̧ unichi'ocö pinödo. Tti̧huȩnȩ ä̧ju̧cuo̧cö̧ pinödo. ―Chi̧tti̧mi̧nä̧rö̧ amöcuädö, cha̧'cua̧ tta̧dȩcuä̧cua̧sä̧ hua'ö chicuome jubö päi'önä― pä'inödo. Ja̧'hua̧nö̧ ja̧'a̧ttö̧ jä'o'ca̧ Josérö amöcuädö ajuähuinödo. 36 Ja̧u̧nu̧ o'ca'a madianitas ttö̧ja̧ Egipto rȩjȩra̧'a̧ 'chä̧hui̧'ö̧, Josérö pärätä ȩmö̧ iyö tticuinäcudo Potifarrö. Potifarmä Egipto rȩjȩ ru̧hua̧ ippeye ru̧hua̧ pinödo. Egipto rȩjȩ ru̧hua̧rö̧ tta̧huä̧rä̧cuä̧huä̧ isotö guardias ttu̧ru̧hua̧ pinödo Potifarmä.