Acts 13

نکات کلی اعمال ۱۳ 

ساختار و قالب‌بندی

برخی از ترجمه‌ها نقل قولهای عهد عتیقی را در سمت چ و با فاصله بیشتری از مابقی متن قرار می‌دهند. ترجمه ULB این کار را با مزمور نقل قول شده در ۱۳: ۳۳- ۳۵ انجام می‌دهد.

برخی از ترجمه‌ها آیات منظوم را در سمت چپ و با فاصله بیشتری از مابقی متن قرار می‌دهند تا خواندن آنها آسانتر شود. ترجمه ULB این کار را با آیات منظوم ذکر شده از عهد عتیق ۱۳: ۴۱ انجام می‌دهد.

در این باب نیمه دوم کتاب اعمال رسولان آغاز می‌شود. لوقا در نیمه‌ دوم بیشتر درباره پولس نوشته تا پطرس، و نحوه بشارت پیغام به امت‌ها به جای یهودیان را توصیف می‌کند. 

مفاهیم خاص در این باب 

نور برای امت‌ها 

کتاب مقدس از ناعادلان[ناپارسایان] کسانی که به دنبال خشنودی خدا نیستند، طوری سخن گفته که گویی کسانی هستند که در تاریکی گام بر می‌دارند. کتاب مقدس طوری از نور سخن گفته که گویی گناهکاران را قادر به عادل شدن[پارسا شدن] می‌کند و آنها را متوجه خطای خود می‌کند و به اطاعت کردن از خدا وا می‌دارد. یهودیان همه امتها را کسانی می‌پنداشتند که در تاریکی قدم بر می‌دارند، ولی پولس و برنابا به نحوی از بشارت دادن مسیح به امتها سخن گفته‌اند که گویی نور را به طور فیزیکی نزد آنها می‌آورند. 

 (See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor and /WA-Catalog/en_tw?section=kt#righteous)

Acts 13:1

اطلاعات کلی:

آیه ۱ اطلاعت پس زمینه‌ای در مورد اعضای کلیسای انطاکیه ارائه می‌دهد.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#writing-background)

جمله ارتباطی:

لوقا از سفری می‌گوید که کلیسای انطاکیه برنابا و سولس را برای انجام ماموریتی اعزام کرد.

در اَنطاکیّه بود

«در آن زمان در کلیسای انطاکیه»

شمعون... نیجر...لوکویس...مناحم

این اسامی متعلق به مردان هستند.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#translate-names)

برادر رضاعی هیرودیسِ

مناحم احتمالاً هنگام بزرگ شدن هیرودیس همبازی یا دوست نزدیک او بوده است.

Acts 13:2

اطلاعات کلی:

کلمه «ایشان» اشاره به سه رهبر دیگر دارد (<اعمال ۱۳: ۱>)، این کلمه شامل برنابا و سولس نمی‌شود.

بَرنابا و سولس را برای من جدا سازید

«برنابا و سولس را بر خدمت به من گماشته است.»

ایشان را برای آن خوانده‌ام

فعل در این قسمت یعنی خدا آنها را برای آن کار انتخاب کرده است.

Acts 13:3

اطلاعات کلی:

کلمه «ایشان» اشاره به سه رهبر دیگر دارد (<اعمال ۱۳: ۱>)، این کلمه شامل برنابا و سولس نمی‌شود، ولی ممکن است شامل ایمانداران دیگر شود.

دست‌ها بر ایشان گذارده

«دست بر این مردان گذاشتند که خدا برای خدمتی جدا کرده بود.» این عمل یعنی روح القدس برنابا و سولس را خواند تا این کار را انجام دهند.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#translate-symaction)

روانه نمودند

«آن مردان را فرستادند» یا «آن مردان را برای انجام کاری که روح القدس خواسته بود فرستادند.»

Acts 13:4

اطلاعات کلی:

اینجا «ایشان» اشاره به برنابا و سولس دارد.

پس

این کلمه رویدادی را نشانگذاری می‌کند که به خاطر اتفاق قبلی رخ داده است. در این مورد رویداد قبلی جدا شدن برنابا و سولس توسط روح‌القدس بود.

رفتند

کلمه «پایین رفتند»[نازل شدند] به دلیل ارتفاع کمتر سلوکیّه نسبت به انطاکیه به کار رفته است.

سلوکیّه

شهری کنار دریا

Acts 13:5

اطلاعات کلی:

کلمه «ایشان» اشاره به برنابا و سولس دارد. 

سَلامیس

شهر سلامیس در جزیره قپرس[قبرس[ واقع شده بود. 

به کلام خدا موعظه کردند 

«کلام خدا» اینجا جزگویی از «پیغام خدا» است. ترجمه جایگزین: «پیغام خدا را اعلام کردند.»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-synecdoche)

در کنایس یهود

معانی محتمل: ۱) چندین کنیسه یهودی در شهر سلامیس بود که برنابا و سولس در آنها موعظه کردند یا ۲) برنابا و سولس کنیسه‌ای در سلامیس تاسیس کردند و هنگام سفر در جزیره قپرس در کنایس دیگر هم موعظه کردند. 

یوحنّا ملازم ایشان بود

«یوحنای مرقس با آنها رفت تا کمکشان کند» 

ملازم 

«دستیار»

Acts 13:6

اطلاعات کلی:

اینجا شناسه‌های مستتر در افعال اشاره به پولس، سیلاس و یوحنای مرقس دارد.

تمامی جزیره

آنها از یک طرف جزیره به طرف دیگر رفتند و از هر شهری که می‌گذشتند پیام انجیل را بشارت می‌دادند.

پافُس

شهری اصلی در جزیره قپرس[قبرس] که فرماندار بر آن زندگی می‌کرد.

یافتند

اینجا «یافتند» یعنی بدون اینکه دنبال او بگردند به او برخوردند. ترجمه جایگزین: «آنها دیدند» یا «به او برخوردند»

جادوگر

«شخصی که جادوگری می‌کرد» یا «کسی که جادویی ماورا طبیعه داشت»

که نام او بارْیشُوع بود

«بارْیشُوع » یعنی «پسر عیسی». هیچ ارتباطی بین آن مرد و عیسی وجود نداشت. عیسی در آن زمان اسمی معمول بوده است.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#translate-names)

Acts 13:7

اطلاعات کلی: 

کلمه «او» اشاره به سَرْجیوُس پولُسِ  والی دارد.

رفیق

«اغلب همراه» یا «اکثراً در رکاب»

والی 

والی، فرماندار و مسئول استان روم بود. ترجمه جایگزین: «فرماندار» 

مردی فهیم

این اطلاعات پس زمینه‌ای درباره سَرْجیوُس پولُس است. 

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#writing-background)

[این مرد] طلب نموده

«این مرد» اشاره به سَرْجیوُس پولُس دارد.

Acts 13:8

اطلاعات کلی:

کلمه «ایشان را» اشاره به پولس، سیلاس و یوحنای مرقس دارد.

عَلیما، یعنی آن جادوگر

این بارْیشُوع بود کسی بود که به او «آن جادوگر» هم می‌گفتند. (<اعمال ۱۳: ۶>)

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#translate-names)

زیرا ترجمهٔ اسمش همچنین می‌باشد

«او را به یونانی چنین صدا می‌زدند»

ایشان را مخالفت نموده...برگرداند

«با منصرف کردن او...سعی به مخالفت با آنها را داشت» یا «سعی کرد جلوی آنها را بگیرد...و منصرف کند»

خواست والی را از ایمان برگرداند

اینجا «برگرداند» استعاره از منصرف کردن کسی است. ترجمه جایگزین: «سعی کرد والی را متقاعد کند تا به پیام انجیل ایمان نیاورد»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor)

Acts 13:9

اطلاعات کلی:

کلمه «بر او» اشاره به علیمای جادوگر دارد که به او بارْیشُوع هم می‌گفتند (<اعمال ۱۳: ۶- ۸)>

جمله ارتباطی:

وقتی در جزیره پافوس بودند، پولس صحبت کردن با علیما را آغاز کرد.

سولس که پولُس باشد

«سولس» نام یهودی او و پولس نام رومی او بود. او بدین خاطر که با افسر رومی صحبت می‌کرد از نام رومی خود استفاده کرد. ترجمه جایگزین: «سولس، که حالا خود را پولس صدا می‌زد»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

 بر او نیک نگریسته

«با دقت به او نگاه کرد»

Acts 13:10

ای فرزند ابلیس

پولس می‌گوید آن مرد مثل شیطان است. ترجمه جایگزین: «تو مثل شیطان هستی» یا «تو مثل شیطان عمل می‌کنی»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)

ای پر از هر نوع مکر و خباثت

«تو همیشه مشتاق هدایت دیگران به باور کردن دروغ هستی و همیشه کار غلط را انجام می‌دهی.»

خباثت

کلمه‌ای که در این موقعیت آمده به معنای تنبلی و کم تلاش بودن در پیروی از شریعت خدا است.

دشمن هر راستی

پولس علیما را با شیطان در یک دسته قرار می‌دهد. همان طور که شیطان دشمن خدا و بر ضد هرگونه راستی است پس علیما نیز همین طور است.

باز نمی‌ایستی از منحرف ساختن طُرُق راستِ خداوند؟

پولس از این سوال استفاده می‌کند تا علیما را برای مقاومت در برابر خدا توبیخ کند. ترجمه جایگزین: «تو می‌گویی حقیقت درباره خداوند خدا دروغ است!»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-rquestion)

طُرُق راستِ خداوند

اینجا «طرق راست» اشاره به راه‌های درست دارد. ترجمه جایگزین: «راه‌های درست خداوند»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-idiom)

Acts 13:11

اطلاعات کلی:

کلمه «تو» «او» و «او را » اشاره به علیمای جادوگر دارد. 

جمله ارتباطی:

پولس صحبت کردن با علیما را تمام می‌کند. 

دست خداوند بر توست

اینجا «دست» ارائه دهنده قدرت خداست و «بر تو» به طور ضمنی اشاره به مجازات دارد. ترجمه جایگزین: «خداوند تو را مجازات می‌کند» 

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)

کور شده

این را می‌توان به حالت معلوم بیان کرد. ترجمه جایگزین: «خدا تو را کور می‌کند»  

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

آفتاب را تا مدتّی نخواهی دید

علیما کاملاً کور می‌شود آن قدر که دیگر خورشید را نمی‌بیند. ترجمه جایگزین: «تو دیگر حتی خورشید را نمی‌بینی» 

تا مدتّی

«برای دوره‌ای» یا «تا وقتی که خدا معین کرده است»

غَشاوهٔ و تاریکی او را فرو گرفت و دور زده

«چشمان علیما تار و سپس تاریک شده» یا «علیما تار می‌دید و نمی‌توانست چیزی ببیند» 

دور زد

«علیما در اطراف راه رفت» یا «علیما کورمال کورمال در اطرف می‌چرخید» 

Acts 13:12

اطلاعات کلی:

شناسه فاعلی مستتر در افعال اشاره به والی دارد.

والی

والی فرماندار استان رومی بود. ترجمه جایگزین: «فرماندار»

ایمان آورد

«او به عیسی ایمان آورد»

از تعلیم خداوند متحّیر شده، ایمان آورد

این را می‌توان به حالت معلوم بیان کرد. ترجمه جایگزین: «تعلیم درباره خداوند او را متعجب کرد»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

Acts 13:13

اطلاعات کلی: 

آیه ۱۳ اطلاعات پس زمینه‌ای در مورد این قسمت از داستان را ارائه می‌دهد. «پولس و رفقایش» برنابا و یوحنا مرقس(همان یوحنا) هستند. از این قسمت به بعد، سولس در اعمال رسولان پولس خوانده می‌شود. اول اسم پولس آمده، که نشان می‌دهد او رهبر گروه شده است. حفظ این ترتیب در ترجمه بسیار مهم است.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#writing-background)

جمله ارتباطی: 

این قسمت از داستان درباره پولس در انطاکیه پسیدیا است.

آنگاه

این شروع بخشی جدید در داستان را نشان گذاری می‌کند. 

از پافس به کشتی سوار شده

«با کشتی از پافوس رفتند» 

به پِرْجه پَمْفِلیّه آ

«به پرجه که در پمفلیه است رسیدند» 

امّا یوحنّا از ایشان جدا شده

«اما یوحنا از پولس و برنابا جدا شد» 

Acts 13:14

اطلاعات کلی:

آیه ۱۴به ارائه اطلاعات پس زمینه‌ای درباره این بخش از داستان را ادامه می‌یابد. کلمه «ایشان» اشاره به پولس و دوستانش برنابا و یوحنای مرقس(که همان یوحنا بود) دارد.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#writing-background)

انطاکیّه پیسیدیّه

«شهر انطاکیه در منطقه پیسیدیه» این شهری نیست که پولس و برنابا در اول این باب آن را ترک کردند.

Acts 13:15

اطلاعات کلی:

کلمه «نزد ایشان» اشاره به پولس و دوستانش، برنابا و یوحنا، دارد.

بعد از تلاوت تورات و صُحُف انبیا

«تورات و انبیا» اشاره به قمستی از کتاب مقدس یهودی دارد که قرائت می‌شود. ترجمه جایگزین: «بعد از اینکه کسی از کتاب شریعت و مکتوبات انبیا خواند»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-synecdoche)

نزد ایشان فرستاده، گفت

«به کسی گفتند که به آنها بگویند» یا «از کسی خواستند که به آنها بگویند»

ای برادرانِ

واژه «برادران» توسط اهل کنیسه به منظور اشاره به پولس و برنابا به کار رفته تا هم ایمان بودن آنها را نشان دهد.

اگر کلامی نصیحت‌آمیز

«اگر می‌خواهید چیزی جهت تشویق ما بگویید»

بگویید

«لطفاً بگویید» یا «لطفاً به ما بگویید»

Acts 13:16

اطلاعات کلی:

شناسه فاعلی مستتر در افعال «ایستاده»، «اشاره کرده» و «گفت» اشاره به پولس دارد.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-you)

جمله ارتباطی:

پولس صحبت خود با کسانی که در کنیسه پیسیدیّه انطاکیه بودند را شروع می‌کند. او با سخن گفتن از آنچه در تاریخ اسرائیل روی داده حرف خود را آغاز می‌کند.

به دست خود اشاره کرده

این احتمالاً به حرکت دست او اشاره دارد که نشان می‌داد آماده حرف زدن است. ترجمه جایگزین: «دست خود را تکان داده تا نشان دهد می‌خواهد حرف خود را شروع کند»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#translate-symaction)

ای... خداترسان

این اشاره به امت‌هایی دارد که یهودی شده بودند. «شمایی که اسرائیلی نیستید ولی خدا را پرستش می‌کنید.»

گوش دهید

«به من گوش دهید» یا «به من گوش دهید که چه می‌خواهم بگویم»

Acts 13:17

اطلاعات کلی:

کلمه «ما» شامل سخنگو و شنوندگان می‌شود و جمع است. کلمه «ایشان را» اشاره به «قوم» دارد. شناسه فاعلی سوم شخص در افعال اشاره به خدا دارد.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-inclusive)

خدای این قوم، اسرائیل

«خدایی که قوم اسرائیل او را پرستش می‌کنند»

پدران ما

«اجداد ما»

قوم را ...سرافراز نمود

«آنها را ...فراوان کرد»

به بازوی بلند

این اشاره به قدرت عظیم خدا دارد. ترجمه جایگزین: «به قدرتی عظیم»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)

بیرون آورد

«از آن سرزمین بیرون آورد»

Acts 13:18

متحمّل حرکات ایشان می‌بود

«خدا قوم اسرائیل را تحمل کرد.» این یعنی «او آنها را تحمل کرد.» در برخی از نسخ، کلماتی متفاوت استفاده شده که به معنای «از آنها مراقبت کرد» هستند. ترجمه جایگزین: «خداوند متحمل نافرمانی آنها شد» یا «خدا از آنها مراقبت کرد»

Acts 13:19

اطلاعات کلی:

تمام مشتقات «او» اشاره به خدا دارند. «ما» اشاره به پولس و مخاطبینش دارد. [در فارسی انجام نشده]

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-inclusive)

طایفه

کلمه «طایفه» اشاره به گروه‌های مردمی مختلف دارد، نه به مرزهای جغرافیایی.

Acts 13:20

اطلاعات کلی:

کلمه «بدیشان» اشاره به مردم اسرائیل دارد.

قریب چهار صد و پنجاه سال

«عملی کردن آن بیش از ۴۵۰ سال وقت برد»

تا زمان سموئیل نبی

«تا دوران سموئیل نبی»

Acts 13:21

پادشاه ...تا چهل سال

«پادشاه آنها ...برای چهل سال» یا «شاه...و چهل سال بر مردم حکومت کرد»

Acts 13:22

اطلاعات کلی:

نقل قولی از عهد عتیق است. 

او را از میان برداشته

این جمله یعنی خدا باعث شد که او دیگر شاه نباشد. ترجمه جایگزین: «او را از پادشاهی عزل کردند»

داوود را برانگیخت تا پادشاه ایشان شود

«خدا داوود را برگزید تا شاه آنها باشد» 

پادشاه ایشان

«شاه اسرائیل» یا «شاه بر قوم اسرائيل»

در حقّ او شهادت داد که

«خدا درباره داود گفت»

داود ...در یافته‌ام

«من داوود را دیده‌ام که...هست» 

مرغوب دل خود

این جمله یعنی «کسی که رغبت دل من را دارد» [کسی که خواسته‌ای چون من دارد]

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-idiom)

Acts 13:23

از ذریّت او

«از ذریت داوود.» این در اول جمله گفته شده تا بر  این که منجی  از ذریت داوود بوده، تاکید کند. (<اعمال ۱۳: ۲۲>)

برای اسرائیل

این اشاره به قوم اسرائيل دارد. ترجمه جایگزین: «به مردم اسرائیل داد»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)

برحسب وعده

«همان طور که خدا وعده انجام شدن را داده بود»

Acts 13:24

تعمید توبه

می‌توانید کلمه «توبه» را در قالب فعل «توبه کردن» ترجمه کنید. ترجمه جایگزین: «توبه تعمید» یا «تعمیدی که مردم هنگام توبه از گناهان طلبیده بودند»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-abstractnouns)

Acts 13:25

مرا کِه می‌پندارید؟

یوحنا با مطرح کردن این سوال می‌خواهد مردم را به فکر کردن درباره خود وادارد. ترجمه جایگزین: «فکر کنید که من چه کسی هستم»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-rquestion)

من او نیستم

یوحنا به مسیحی اشاره می‌کرد که آنها منتظر آمدنش بودند. ترجمه جایگزین: «من آن مسیح نیستم»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)

لکن اینک

این بر اهمیت آنچه در ادامه می‌گوید، تاکید می‌کند.

بعد از من کسی می‌آید

این به مسیح اشاره دارد. ترجمه جایگزین: «مسیح به زودی می‌آید» (See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)

لایق گشادن نعلین او نی‌ام

«حتی لایق نیستم بند کفش او را باز کنم.» مسیح آنقدر از یوحنا عظیمتر است که حتی ارزش انجام پست‌ترین کار برای او را ندارد.

Acts 13:26

اطلاعات کلی:

اینجا کلمه «ما را» اشاره به پولس و تمام مخاطبین او در کنیسه دارد.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-inclusive)

ای برادران عزیز و ابنای آل ابراهیم و هرکه از شما خدا ترس باشد

معانی محتمل: ۱) این فهرست شامل سه مورد می‌شود و پولس سه گروه مردمی را با هم خطاب قرار می‌دهد، یا ۲) عبارت «ابنای آل ابراهیم» و «هرکه از شما خداترس باشد» اشاره به دو گروه مردمی‌ دارد که پولس آنها را «برادران» خطاب قرار می‌دهد.

هرکه از شما خداترس باشد

این کلمات به طور خاص اشاره به امت‌هایی دارند که در کنیسه خدا را پرستش می‌کردند و قسمت اعظمی از شریعت را پیروی می‌کردند، ولی ختنه نشده بودند.

کلام این نجات فرستاده شد

این را می‌توان به حالت معلوم بیان کرد. ترجمه جایگزین: «خدا پیغام را درباره نجات فرستاد»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

کلام این نجات

کلمه «نجات» را می‌توان «نجات دادن» ترجمه کرد. ترجمه جایگزین: «خدا مردم را نجات می‌دهد»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-abstractnouns)

Acts 13:27

اطلاعات کلی:

کلمه «ایشان» اشاره به یهودیانی دارد که در اورشلیم زندگی می‌کردند.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-inclusive)

نه او را شناختند

«نفهمید که این مرد،عیسی، همان است که خدا برای نجات آنها فرستاده است.»

آوازهای انبیا

کلمه «آوازهای» اشاره به پیغام انبیا دارد. ترجمه جایگزین: «نوشته انبیا» یا «پیغام انبیا»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)

خوانده می‌شود

این را می‌توان به حالت معلوم بیان کرد. ترجمه جایگزین: «آنچه کسی می‌خواند»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

آنها را به اتمام رسانیدند

«آنها کاری را انجام دادند که انبیا در کتب خود وعده داده بودند»

Acts 13:28

اطلاعات کلی:

اینجا کلمه «ایشان» اشاره به یهودیان و رهبران مذهبی در اورشلیم دارد. کلمه «وی» اشاره به عیسی دارد.

هیچ علّت قتل در وی نیافتند

در اینجا به طور ضمنی اشاره شده که آنها دلیل قانونی برای محکوم به مرگ کردن عیسی نیافتند. ترجمه جایگزین: «دلیل قانونی برای کشتن عیسی نیافتند» یا «دلیل قانونی برای کشتن عیسی پیدا نکردند»

از پیلاطس خواهش کردند

کلمه «خواهش کردند» اینجا کلمه پرمایه برای تقاضا کردن، التماس کردن یا خواهش کردن است.

Acts 13:29

پس چون آنچه را که دربارهٔ وی نوشته شده بود تمام کردند

«وقتی آنچه همه انبیا گفته بودند بر سر عیسی آمد»

او را از صلیب پایین آورده

شاید بیان مرگ عیسی قبل از این اتفاق مفید باشد. ترجمه جایگزین: «آنها عیسی را کشتند و سپس او را از صلیب پایین کشیدند»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)

از صلیب

«از درخت.» این روشی دیگر است که در آن زمان به صلیب اشاره می‌کردند.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)

Acts 13:30

لکن خدا او را

«لکن» نشان دهنده تضادی پرمایه بین عمل مردم و عمل خدا است.

او را از مردگان برخیزانید

«او را از میان مردگان برخیزاند.» بودن با مردگان به معنای مرده بودن است. برخاستن اصطلاحی از باعث برخاستن کسی شدن است که مرده بود و زنده می‌شود. ترجمه جایگزین: «باعث شد دوباره زنده شوند»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-idiom)

از مردگان

از میان کسانی که مرده بودند. این جمله توصیف کننده همه مردگان در عالم اموات است. برخیزانیدن از میان به کسی اشاره دارد که دوباره زنده می‌شود.

Acts 13:31

او روزهای بسیار ظاهر شد بر آنانی که همراه او از جلیل به اورشلیم آمده بودند

این را می‌توان به حالت معلوم بیان کرد. ترجمه جایگزین: «شاگردانی که همراه عیسی بودند...چندین روز در اورشلیم او را دیدند»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

روزهای بسیار

ما از نوشته‌های دیگر دریافته‌ایم که این دوره‌ای ۴۰ روزه بوده است. «روزهای بسیار» را به واژه‌ای در زبان خود ترجمه کنید که برای اشاره به دوره زمانی مناسب باشد.

الحال نزد قوم شهود او می‌باشند

«حالا از عیسی به مردم شهادت می‌دهند» یا «حالا از عیسی به مردم می‌گویند»

Acts 13:32

پس

این کلمه به منظور نشانگذاری رویدادی که به دلیل رویداد قبلی انجام شده در اینجا آمده است. در این مورد، رویداد قبلی برخیزاندن عیسی توسط خدا از مردگان است.

پدران ما

«اجداد ما.» پولس با یهودیان و غیر یهودیانی سخن می‌گفت که در کنیسه انطاکیه در منطقه پیسیدیّه بودند. این افراد شامل اجداد جسمانی یهودیان و اجداد روحانی ایمان آورندگان می‌شد.

Acts 13:33

خدا آن را به ما که فرزندان ایشان می‌باشیم وفا کرد

شاید لازم باشد که ترتیب بخشی که در آیه ۳۲ آغاز می‌شود را تغییر دهید. «خدا برای ما که فرزندان آنها هستیم، وعده‌هایی که به اجدادمان داد را عملی کرد»

(See: rc://en/ta/man/translate:translate_versebridge)

به ما که فرزندان ایشان

«به ما، که فرزندان اجدادمان هستیم» پولس هنوز با یهودیان و غیر یهودیان ایمان آورده‌ای سخن می‌گفت که در کنیسه انطاکیه در منطقه پسیدیّه بودند. آنها اجداد جسمانی یهودیان و اجداد روحانی نوایمانان بودند.

عیسی را برانگیخت

اینجا برانگیخت اصطلاحی به معنای دوباره زنده کردن است. ترجمه جایگزین: «با دوبازه زنده کردن عیسی» 

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-idiom)

چنانکه در زبور دوّم مکتوب است

«این در مزمور دوم نوشته شده است»

زبور دوّم

«مزمور ۲» 

پسر...پدر

این دو کلمه القابی مهم برای خدا و عیسی هستند.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#guidelines-sonofgodprinciples)

Acts 13:34

اطلاعات کلی:

نقل قولی از اشعیای نبی است.

در آنکه او را از مردگان برخیزانید تا دیگر هرگز راجع به فساد نشود چنین گفت که

«خدا درباره از نو زنده کردن عیسی چنین گفت تا دیگر هرگز مرگ بر او نیاید»

مردگان

تمام آنانی که مرده‌اند. این جمله تمام مردگان در عالم اموات را توصیف می‌کند. برخاستن از میان به معنای دوباره زنده شدن است.

برکات...امین

«برکات قطعی»

Acts 13:35

بنابراین در جایی دیگر نیز می‌گوید

مخاطبین پولس متوجه می‌شدند که این مزمور اشاره به مسیح دارد. ترجمه جایگزین: «در مزمور دیگری از داوود، او نیز درباره مسیح  می‌گوید» 

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)

در جایی دیگر نیز می‌گوید

«داوود نیز می‌گوید» داوود نویسنده مزمور ۱۶ است، این نقل قول از این مزمور گرفته شده است. 

تو قدّوس خود را نخواهی گذاشت که فساد را بیند

عبارت «فساد را ببیند» کنایه از «پوسیدن» است. ترجمه جایگزین: «اجازه نمی‌دهی بدن آن قدوست فاسد گردد» 

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)

نخواهی گذاشت

داوود در این قسمت با خدا صحبت می‌کند. 

Acts 13:36

در زمان خود

«در طول زندگی خود»

ارادهٔ خدا را خدمت کرده بود

«آنچه خدا از او خواست را انجام داد» یا «به آنچه باعث خشنودی خدا بود، عمل کرد»

بخُفت

این روشی مودبانه برای اشاره به مرگ است. ترجمه جایگزین: «او مرد»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-euphemism)

به پدران خود ملحق شده

«با اجداد خود که مرده بودند دفن شد»

[جسم او] فساد را دید

عبارت «بدن او فساد را دید» روشی غیر مستقیم برای گفتن «بدن او پوسید» یا «بدن او فاسد شد» است.

Acts 13:37

آن کس که خدا او را برانگیخت...ندید

«عیسایی که خدا برخیزاند، تجربه نکرد»

خدا او را برانگیخت

اینجا برانگیخت اصطلاحی به معنای باعث دوباره زنده شدن مرده است. ترجمه جایگزین: «خدا باعث زندگی دوباره شد»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-idiom)

فساد را ندید

عبارت «فساد را تجربه نمی‌کندفساد را ندید» روشی برای گفتن «بدن او نمی‌پوسد» است.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)

Acts 13:38

شما را معلوم باد

«بدانید» یا «مهم است که بدانید»

برادران

پولس از این واژه استفاده می‌کند چون این افراد هم کیشان یهودی و پیرو دین یهود بودند. آنها در این زمان هنوز ایمانداران مسیحی نیستند. ترجمه جایگزین: «رفقای اسرائيلی من و دوستان دیگر»

به وساطت او به شما از آمرزش گناهان اعلام می‌شود

این را می‌توان به حالت معلوم بیان کرد. ترجمه جایگزین: «ما به شما اعلام می‌کنیم که گناهان شما از طریق عیسی بخشیده می‌شود»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

آمرزش گناهان

اسم معنای «بخشش» را می‌توان در قالب فعل «بخشیدن» ترجمه کرد. ترجمه جایگزین: «تا خدا بتواند گناه شما را ببخشد»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-abstractnouns)

Acts 13:39

اطلاعات کلی:

اینجا کلمه «او» اشاره به عیسی دارد.

و به وسیله او هر که ایمان آورد

«هر کس که به واسطه او ایمان دارد» یا «هرکس که به او ایمان دارد»

عادل شمرده می‌شود

این را می‌توان به حالت معلوم بیان کرد. ترجمه جایگزین: «عیسی هر که ایمان آورد را عادل[پارسا] می‌شمرد»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

هر چیزی

«همه گناهان»

Acts 13:40

احتیاط کنید

این به طور ضمنی اشاره دارد که آنها باید به پیغام پولس دقت کنند. ترجمه جایگزین: «به آنچه گفتم خوب دقت کنید»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)

آنچه در صحف انبیا مکتوب است

«پس آنچه که انبیا از آن صحبت کرده‌اند»

Acts 13:41

اطلاعات کلی:

در پیغام خود به حاضرین در کنیسه، پولس از حبقوق نبی نقل قول می‌کند. اینجا کلمه «من» اشاره به خدا دارد.

جمله ارتباطی:

پولس سخنان خود را در کنیسه  انطاکیه در منطقه پیسیدیّه که در <اعمال ۱۳: ۱۶> شروع کرد را به اتمام می‌رساند.

حقیرشمارندگان

«آن کسانی که حس حقارت می‌کنید[آن کسانی که حقیر می‌کنید]» یا «ای کسانی که مسخره می‌کنید»  [مورد اول نا مشخض]

تعجّب نمایید

«شگفت زده شوید» یا «تعجب کنید»

هلاک شوید

«سپس بمیرید»

من عملی را در ایّام شما پدید آرم

«من کاری انجام می‌دهم» یا «عملی از من سر می‌زند»

در ایّام شما

«در طول زندگی شما»

عملی که

«کاری انجام می‌دهم که»

هر چند کسی شما را از آن اعلام نماید، تصدیق نخواهید کرد

«حتی اگر کسی از آن چیزی به شما بگوید»

Acts 13:42

چون از کنیسه بیرون می‌رفتند

«چون پولس و برنابا از کنیسه می‌رفتند»

خواهش نمودند که در سَبَّت آینده هم این سخنان را بدیشان بازگویند

«به آنها التماس کردند»

هم این سخنان

اینجا کلمه «سخنان» اشاره به پیغامی دارد که پولس به زبان آورده است. ترجمه جایگزین: «همان پیغام»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)

Acts 13:43

چون اهل کنیسه متفرّق شدند

معانی محتمل: ۱) این قسمت دوباره رفتن پولس و برنابا که در آیه ۴۲ آمده را تکرار می‌کند یا ۲) پولس و برنابا مجلس را قبل از پایان یافتن ترک می‌کنند و بعد چنین اتفاقی روی می‌دهد.

جدیدانِ خداپرست

این اشخاص غیر یهودی بودند که به یهودیت ایمان آوردند.

آن دو نفر به ایشان سخن گفته

«پولس و برنابا با آنها صحبت کردند و آنها را تشویق کردند»

به فیض خدا ثابت باشید

این قسمت به طور ضمنی اشاره دارد که آنها به پیغام پولس درباره مسیح بودن عیسی ایمان دارند. ترجمه جایگزین: «اعتماد به بخشش خدا به واسطه عمل عیسی اعتماد داشته باشید»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)

Acts 13:44

قریب به تمامی شهر

«شهر» ارائه دهنده مردم شهر است. این عبارت نشان دهنده جوابی پرمایه به کلام خداوند است. ترجمه جایگزین: «تقریباً همه مردم شهر»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)

کلام خدا را بشنوند

این قسمت به طور ضمنی اشاره دارد که پولس و برنابا کلام خدا را اعلام می‌کنند. ترجمه جایگزین: «شنیدند که پولس و برنابا از خداوند عیسی می‌گویند»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)

Acts 13:45

اطلاعات کلی:

اینجا کلمه «او را» اشاره به پولس دارد.

یهود

اینجا «یهود» اشاره به رهبران یهود دارد. ترجمه جایگزین: «رهبران یهودی»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-synecdoche)

از حسد پر گشتند

اینجا طوری از حسد سخن گفته شده که گویی قادر به پر کردن شخص است. ترجمه جایگزین: «بسیار حسود شدند»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor)

مخالفت کردند

«ضد آنها شدند» یا «بر خلاف آنها سخن گفتند»

سخنان پولُس

این را می‌توان به حالت معلوم بیان کرد. ترجمه جایگزین: «آنچه پولس گفت»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

Acts 13:46

اطلاعات کلی:

تمام مشتقات ضمائر دوم شخص اشاره به یهودیانی دارند که پولس با آنها سخن گفته و همه جمع هستند. هر موردی که دوم شخص جمع است اشاره به پولس و برنابا دارد و شامل جماعت نمی‌شود.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-you and /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-exclusive)

واجب بود

این قسمت به طور ضمنی اشاره دارد که خدا فرمان داد تا چنین شود. ترجمه جایگزین: «خدا دستور داد»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)

کلام خدا نخست به شما القا شود

این را می‌توان به حالت معلوم بیان کرد. «کلام خدا» جزگویی از «پیغام خدا است.» ترجمه جایگزین: «ما پیغام خدا را اول به شما گفتیم» یا «ما کلام خدا را اول با شما در میان گذاشتیم»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassiveand /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-synecdoche)

چون آن را ردّ کردید

رد کردن کلام خود به نحوی بیان شده که گویی آن را به عقب هل داده‌اند. ترجمه جایگزین: «از وقتی که کلام خدا را رد کرده‌اید.»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor)

خود را ناشایستهٔ حیات جاودانی شمردید

«نشان دادید که لایق حیات ابدی نیستید» یا «طوری عمل کردید که گویی ارزش حیات ابدی را ندارید»

به سوی امّت‌ها توجّه نماییم

«ما به سمت غیر یهودیان می‌رویم.» پولس و برنابا به طور ضمنی اشاره می‌کنند که به امت‌ها موعظه می‌کنند. ترجمه جایگزین: «شما را ترک می‌کنیم و موعظه کردن به غیر یهودیان را شروع می‌کنیم»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)

Acts 13:47

اطلاعات کلی:

کلمه «به ما» اشاره به برنابا و پولس دارد نه به جماعت حاضر، پس کلمه‌ای منحصر است.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-you and /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-exclusive)

به ما چنین امر فرمود که، «تو را نور امّت‌ها ساختم تا الی اقصای زمین منشأ نجات باشی»

اینجا «تو را» مفرد است ولی وقتی پولس گفت «...خدا به ما چنین فرمود»، پولس از آن کلمات مثبت برای اشاره به خود و برنابا استفاده می‌کند. کلماتی که در علامت نقل قول قرار داده شده‌اند کلام خدا هستند که از طریق اشعیای نبی به خادم خدا گفته شده است. مقصود پولس از نقل قول کردن نبوت اشعیا این بود که او و برنابا کاری را انجام می‌دهند که خدا به خادم خود دستور داده است. پولس نمی‌گوید که خدا مستقیم با خود او سخن گفته است.

[مثل] نور

از حقیقتی که پولس درباره عیسی موعظه می‌کند، طوری سخن گفته شده که گویی نوری است که به مردم اجازه دیدن می‌دهد.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor)

منشأ نجات باشی

اسم معنای «نجات» را می‌توان در قالب فعل «نجات داد» ترجمه کرد. عبارت «اقصای زمین» به همه جا اشاره دارد. ترجمه جایگزین: «به همه مردم دنیا بگو که قصد نجات آنها را دارم» (See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-abstractnouns)

Acts 13:48

کلام خداوند را تمجید نمودند

«کلام» اشاره به پیغامی در مورد عیسی دارد که  آنها به آن باور دارند. ترجمه جایگزین: «خدا را به خاطر پیغامش در مورد خداوند عیسی تمجید می‌کنند.»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)

آنانی که برای حیات جاودانی مقرّر بودند

این قسمت را می‌توان به حالت معلوم بیان کرد. ترجمه جایگزین: «به حدی که خدا برای حیات جاویدان مقرر کرده است» یا «تمام کسانی که خدا برگزیده تا حیات جاویدان دریافت کنند»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

Acts 13:49

کلام خدا در تمامِ آن نواحی منتشر گشت

اینجا «کلام» اشاره به پیغام مسیح دارد. این را می‌توان به حالت معلوم بیان کرد. ترجمه جایگزین: «کسانی که به انتشار کلام خدا در سراسر منطقه ایمان داشتند» یا «همه ایمانداران به همه جا در آن منطقه رفتند تا پیغام مسیح را اعلام کنند»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy and /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

Acts 13:50

یهودیانْ

این احتمالاً اشاره به رهبران یهودی دارد. ترجمه جایگزین: «رهبران یهودی»

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-synecdoche)

چند زن...اکابر...بشورانیدند

این یعنی با مردان و زنان حرف زده و باعث خشم و خشونت‌ورزی آنها شدند. ترجمه جایگزین: «چند زن...و مردان...برانگیختند»

چند زن دیندار و متشخّص

کلمه «دیندار» یعنی زنانی خداترس بودند. کلمه «متشخص» یعنی این زنان برای آنها محترم بودند.

اکابر

«مهمترین افراد»

بشورانیدند و ایشان را به زحمت رسانیدن بر پولُس و بَرنابا تحریض نموده

کلمه «ایشان» اشاره به زنان دیندار و مردان اکابر دارد. آنها به حرف یهودیان گوش کرده و مابقی مردم را به جفا رساندن و بیرون کردن رسولان از شهر تشویق کردند.

ایشان را از حدود خود بیرون کردند

«پولس و برنابا را مجبور به ترک شهر کردند»

حدود

این کلمه به قسمتی از شهر اشاره دارد که مردم آن را متعلق به خود می‌دانستند، نه آن که حدود رسمی شهر باشد.

Acts 13:51

اطلاعات کلی:

اینجا کلمه «آنها» اشاره به پولس و برنابا دارد.

جمله ارتباطی:

پولس و برنابا دوره خود در انطاکیه در منطقه پیسیدیه را تمام کردند و به ایقونیه می‌روند.

خاک پایهای خود را بر ایشان افشانده

این عملی نمادین بود که نشان می‌داد خدا آن مردم را رد کرده و مجازات خواهد کرد.

(See: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#writing-symlanguage)

Acts 13:52

شاگردان

این کلمه احتمالاً به نوایمانان در انطاکیه اشاره دارند که پولس و سیلاس تازه آن را تازه ترک کرده بودند.